బెన్ గారు: Vocafy Unpackedకు మళ్లీ స్వాగతం. నేను బెన్‌ను, నాతో పాటు క్లారా గారు ఉన్నారు. భాషలు నేర్చుకోవడంపై ఆశ్చర్యకరంగా ఆధునికంగా అనిపించే దృక్పథం కలిగిన వ్యక్తిని పరిచయం చేసుకోవడానికి ఈ రోజు మనం దాదాపు ఒక శతాబ్దం వెనక్కి వెళ్తున్నాం.
Ben: Welcome back to Vocafy Unpacked. I'm Ben, and I'm here with Clara. Today we're going back almost a century to meet someone whose approach to language learning can sound surprisingly modern.
క్లారా గారు: హాయ్, బెన్ గారు. ఈ కథంటే నాకు ప్రత్యేక అభిమానం ఉందని మొదట్లోనే ఒప్పుకోవాలి. నేను అత్యంత అభిమానించే భాషాభ్యాసకుల్లో కాటో లాంబ్ గారు ఒకరు.
Clara: Hi Ben. And I should probably admit from the beginning that I have a soft spot for this one. Kató Lomb is one of the language learners I admire most.
బెన్ గారు: అది చాలా గొప్ప ప్రశంస. ఇంతకీ ఆమె ఎవరు?
Ben: That's a strong recommendation. Who was she?
క్లారా గారు: ఆమె హంగేరీకి చెందినవారు, 1909లో జన్మించారు. ఆమె మొదట ఎంచుకున్న విద్యా రంగానికి భాషలతో సంబంధమే లేదు. భౌతిక శాస్త్రం, రసాయన శాస్త్రం చదివి, రసాయన శాస్త్రంలో డాక్టరేట్ పొందారు.
Clara: She was Hungarian, born in 1909, and her original academic world wasn't languages at all. She studied physics and chemistry and earned a doctorate in chemistry.
తర్వాత అనువాదకురాలిగా, తొలితరం ఏకకాల మౌఖిక అనువాదకుల్లో ఒకరిగా ఎదిగారు. కెరీర్ శిఖర దశలో 16 భాషలతో వృత్తిపరంగా పనిచేశారు.
She later became a translator and one of the early simultaneous interpreters. At the height of her career, she worked professionally with 16 languages.
బెన్ గారు: పదహారు అంటే దాదాపు నమ్మశక్యంగా లేదు.
Ben: Sixteen sounds almost unbelievable.
క్లారా గారు: నిజమే. కానీ ఆ సంఖ్య గురించి లాంబ్ గారు స్వయంగా చాలా జాగ్రత్తగా వివరించేవారు.
Clara: It does, but Lomb herself was careful about that number.
ఆ 16 భాషలన్నీ తనకు ఒకే స్థాయిలో రావని ఆమె బహిరంగంగానే చెప్పారు.
She openly said that she did not know all 16 languages at the same level.
హంగేరియన్, రష్యన్, ఇంగ్లీష్, ఫ్రెంచ్, జర్మన్ వంటి కొన్ని భాషలను ఆమె చాలా సునాయాసంగా ఉపయోగించగలిగేవారు. మరికొన్ని భాషల్లో ముందుగా సిద్ధమైతే అనువాదం లేదా మౌఖిక అనువాదం చేయగలిగేవారు. ఇంకొన్ని భాషల్లో ప్రధానంగా లిఖిత పాఠాలతోనే పనిచేశారు.
There were languages such as Hungarian, Russian, English, French and German that she could use very freely. With some others she could translate or interpret after preparation. And there were languages she mainly worked with through written texts.
బెన్ గారు: ఎవరో ముప్పై భాషలు పరిపూర్ణంగా మాట్లాడతారని చెప్పే సాధారణ బహుభాషావేత్తల కథల కంటే ఈ సమాధానమే నాకు ఎక్కువ నచ్చింది.
Ben: I already like that answer more than the usual polyglot story where somebody supposedly speaks thirty languages perfectly.
క్లారా గారు: సరిగ్గా అదే.
Clara: Exactly.
భాషలు నేర్చుకోవడాన్ని మాయాజాలంలా చూపించడంలో ఆమెకు ఆసక్తి లేదు.
She wasn't interested in turning language learning into magic.
నిజానికి, ఆమె రచనల్లో పదే పదే కనిపించే అంశాల్లో ఒకటి దానికి దాదాపు విరుద్ధమైనది. భాషల్లో సహజ ప్రతిభ అనే భావన చుట్టూ ఉన్న రహస్యాన్ని కొంత తొలగించాలని ఆమె కోరుకున్నారు.
In fact, one of the recurring themes in her writing was almost the opposite. She wanted to remove some of the mystery surrounding the idea of being naturally gifted at languages.
బెన్ గారు: చిన్నప్పటి నుంచే అద్భుతంగా భాషలు నేర్చుకుంటూ వచ్చిన వ్యక్తుల్లో ఆమె కూడా ఒకరా?
Ben: Was she one of those people who had been learning languages brilliantly since childhood?
క్లారా గారు: కాదు. ఆమె కథ అంత ఆసక్తికరంగా ఉండటానికి అదీ ఒక కారణం.
Clara: No, and that's one reason her story is so interesting.
పాఠశాలలో కొన్ని భాషలు నేర్చుకున్నప్పటికీ, తాను అసాధారణ ప్రతిభ కలిగిన భాషా విద్యార్థినినని ఆమె చెప్పుకోలేదు.
She had learned some languages at school, but she didn't describe herself as a remarkable language student.
స్వతంత్రంగా, గంభీరంగా భాషలు నేర్చుకునే ఆమె ప్రయాణం నిజానికి పెద్దవారైన తర్వాతే మొదలైంది.
Her serious independent language-learning journey really began as an adult.
1933లో తన ఉద్యోగావకాశాలను మెరుగుపరచుకోవాలనే ఉద్దేశంతో, ఆమె సొంతంగా ఇంగ్లీష్ నేర్చుకోవడం ప్రారంభించారు.
In 1933 she wanted to improve her employment prospects, so she began teaching herself English.
బెన్ గారు: ఎలా?
Ben: How?
క్లారా గారు: ఒక నవలతో.
Clara: With a novel.
అదీ భాష నేర్చుకునేవారి కోసం ప్రత్యేకంగా సరళీకరించిన పుస్తకం కాదు.
And not a specially simplified learner book.
జాన్ గాల్స్‌వర్తీ గారు రాసిన ఒక నవలను ఆమె ఎంతో శ్రద్ధగా చదవడం ప్రారంభించారు.
She began working intensively with a novel by John Galsworthy.
మొదట్లో ఆమెకు చాలా తక్కువే అర్థమైంది. ఒక వారం తర్వాత పాఠాన్ని తడుముకుంటూ అర్థం చేసుకోవడం మొదలైందని, దాదాపు నెల తర్వాత దాన్ని అర్థం చేసుకోగలిగానని, రెండు నెలల తర్వాత ఆస్వాదించడం మొదలుపెట్టానని ఆమె తర్వాత రాశారు.
At first she understood very little. She later wrote that after a week she was beginning to sense her way through the text, after about a month she could understand it, and after two months she was enjoying it.
బెన్ గారు: ప్రస్తుతం మీరు ఏ పేజీ దగ్గర చిక్కుకుపోయారన్నదాన్ని బట్టి, అది స్ఫూర్తిదాయకంగానో భయంకరంగానో అనిపించవచ్చు.
Ben: That sounds either inspiring or terrifying, depending on what page you're currently stuck on.
క్లారా గారు: బహుశా రెండూ కావచ్చు.
Clara: Probably both.
కానీ ఇది లాంబ్ గారి గురించి ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని చెబుతుంది.
But this tells us something important about Lomb.
కొంత మాత్రమే అర్థమైనా దానితో ముందుకు సాగడానికి ఆమె సిద్ధంగా ఉండేవారు.
She was willing to tolerate partial understanding.
ఒక పాఠ్యం ఉపయోగపడాలంటే ముందుగా అందులోని ప్రతి పదమూ తెలియాల్సిన అవసరం లేదని ఆమె భావించారు.
She didn't think you had to know every word before a text became useful.
బెన్ గారు: మనలో చాలామంది పాఠశాలలో భాషలు నేర్చుకున్న విధానానికి ఇది చాలా భిన్నంగా ఉంది.
Ben: That's quite different from how many of us learned languages at school.
ఒక పేరా చదువుతాం, తెలియని ప్రతి పదం దగ్గర ఆగుతాం, నిఘంటువులో చూస్తాం, రాసుకుంటాం. పేరా చివరికి చేరేసరికి అది దేని గురించి ఉందో మర్చిపోతాం.
You read a paragraph, stop at every unknown word, look it up, write it down, and by the time you reach the end you've forgotten what the paragraph was about.
క్లారా గారు: సరిగ్గా అదే.
Clara: Exactly.
లాంబ్ గారు నిఘంటువులను ఉపయోగించేవారు. ఆమె వాటికి ఏమాత్రం వ్యతిరేకం కాదు.
Lomb used dictionaries. She wasn't against them at all.
కానీ నిఘంటువే తన పఠనాన్ని నియంత్రించడం ఆమెకు ఇష్టం లేదు.
But she didn't want the dictionary to control the reading.
కొత్త పుస్తకం చదివేటప్పుడు, సందర్భాన్ని బట్టి అర్థాన్ని గ్రహించడానికి ఆమె మొదట ప్రయత్నించేవారు. ఉపయోగకరమైన పదాలను విడివిడిగా కాకుండా వాక్యాలతో కలిపి నమోదు చేసుకునేవారు. మళ్లీ చదివేటప్పుడు మాత్రమే, అప్పటికీ అర్థంకాని మరిన్ని పదాలను నిఘంటువులో చూసేవారు.
When reading a new book, she often tried first to work out meaning from the context. She would record useful words together with sentences rather than as isolated items. Only on later readings would she look up more of what she still didn't understand.
బెన్ గారు: అంటే కథకు మొదటి ప్రాధాన్యం, పదజాలంపై సంపూర్ణ అవగాహనకు తర్వాతి స్థానం.
Ben: So the story came first and complete vocabulary knowledge came later.
క్లారా గారు: దాన్ని అలా చెప్పడం సమంజసమే.
Clara: That's a fair way to describe it.
ఏం చదవాలనే ఎంపిక కూడా ఆమెకు ఎంతో ముఖ్యం.
And the choice of what to read mattered enormously to her.
మీకు నిజంగా ఆసక్తి కలిగించే అంశాన్ని ఎంచుకోవాలన్నది ఆమె ఇచ్చిన అత్యంత సరళమైన సూచనల్లో ఒకటి.
One of her simplest recommendations was to choose something that genuinely interests you.
డిటెక్టివ్ కథ, సాంకేతిక పాఠ్యం, పత్రిక—మిమ్మల్ని ముందుకు నడిపించేది ఏదైనా కావచ్చు.
A detective story, a technical text, a magazine, whatever pulls you forward.
బెన్ గారు: అది చెప్పనవసరం లేనంత స్పష్టమైన విషయంలా అనిపిస్తోంది.
Ben: That sounds almost obvious.
క్లారా గారు: ఇప్పుడు అలాగే అనిపిస్తుంది.
Clara: It does now.
కానీ దాని వెనుక ఒక ఆచరణాత్మక అవగాహన ఉంది.
But there's a practical insight underneath it.
కష్టమైన విదేశీ భాషా పాఠ్యాన్ని చదవడం సహజంగానే ఇబ్బందికరంగా ఉంటుంది. తర్వాతి పేజీలో ఏమవుతుందనే ఆసక్తి లేకపోతే చదవడం ఆపేయడం చాలా సులభం.
A difficult foreign-language text creates friction. If you don't care what happens on the next page, it's very easy to stop.
అర్థం పూర్తిగా కాకపోయినా ముందుకు సాగడానికి ఉత్సుకత మీకు ఒక కారణాన్ని ఇస్తుంది.
Curiosity gives you a reason to keep going even when your understanding is incomplete.
లాంబ్ గారు దీనిగురించి చాలా స్పష్టంగా రాశారు. భాష వల్ల నిరాశ కలిగే సందర్భాలను అధిగమించడంలో ఆసక్తి భాషాభ్యాసకులకు సహాయపడే ముఖ్యమైన శక్తుల్లో ఒకటని ఆమె భావించారు.
Lomb wrote very directly about this. Interest, in her view, was one of the forces that helped learners through those moments when the language itself became frustrating.
బెన్ గారు: ఆమె ఆ విధంగా నేర్చుకున్న ఏకైక భాష ఇంగ్లీష్ కాదు కదా?
Ben: And English wasn't the only language she learned that way.
క్లారా గారు: అస్సలు కాదు.
Clara: Far from it.
రష్యన్ భాష మరో గొప్ప ఉదాహరణ.
Russian gives us another great example.
1941లో లాంబ్ గారు రష్యన్ నేర్చుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు.
In 1941, Lomb decided to learn Russian.
పాత పుస్తకాల దుకాణంలో రెండు సంపుటాల పాత రష్యన్–ఇంగ్లీష్ నిఘంటువు ఆమెకు దొరికింది. అది 1860లో ప్రచురించబడింది. చూడటానికి కూడా చాలా దయనీయమైన స్థితిలో ఉండేదట.
She found an old two-volume Russian-English dictionary in a secondhand bookshop. It had been published in 1860 and was apparently in pretty terrible condition.
ఆమె దాన్ని కొని, నేర్చుకోవడం మొదలుపెట్టారు.
She bought it and started working.
బెన్ గారు: 1941 నాటి హంగేరీలో రష్యన్ నేర్చుకోవడం రాజకీయంగా కాస్త ఇబ్బందికరం కాదా?
Ben: Wasn't learning Russian in Hungary in 1941 politically rather awkward?
క్లారా గారు: చాలా ఇబ్బందికరమే.
Clara: Very much so.
హంగేరీ అక్ష రాజ్యాల పక్షానికి మరింత దగ్గరవుతున్న కాలమది. అందువల్ల బహిరంగంగా రష్యన్ చదవడం అనవసరమైన అనుమానాలకు, దృష్టికి దారితీసే అవకాశం ఉండేది.
Hungary was moving deeper into the Axis camp, so openly studying Russian could attract unwanted attention.
లాంబ్ గారు అప్పటికే పాఠ్యాల ద్వారా నేర్చుకునే విధానాన్ని అభివృద్ధి చేసుకున్నారు. పద్ధతిగా నేర్చుకునే అవకాశాలు పరిమితంగా ఉండటంతో అది ఎంతో ఉపయోగపడింది.
Lomb had already developed a way of learning through texts, which became useful because formal opportunities were limited.
మొదట ప్రసిద్ధ రష్యన్ సాహిత్యాన్ని చదవడానికి ప్రయత్నించారు, కానీ అది చాలా కష్టంగా అనిపించింది. తర్వాత చాలా సులభమైన ఒక నవల దొరకడంతో, దానితో నేర్చుకోవడం కొనసాగించారు.
She tried classic Russian literature but initially found it too difficult. Then she found a much easier novel and worked through that instead.
ఆ తర్వాత యుద్ధ సమయంలోనూ, అత్యంత క్లిష్టమైన పరిస్థితుల్లో రష్యన్ చదవడం కొనసాగించారు.
Later, during the war, she continued reading Russian even under extremely difficult circumstances.
బెన్ గారు: అంటే ఇది పక్కాగా రూపొందించిన భాషా కోర్సు కాదు.
Ben: So this wasn't a carefully designed language course.
క్లారా గారు: ఎంతమాత్రం కాదు.
Clara: Not remotely.
ఆమె జీవితంలో కనిపించే మరో ముఖ్యమైన అంశం అదే.
And that's another theme in her life.
తనకు అందుబాటులో ఉన్న ప్రతి వనరునూ ఉపయోగించుకున్నారు.
She used what she could find.
పుస్తకాలు, నిఘంటువులు, రేడియో, వార్తాపత్రికలు, సంభాషణలు, సాంకేతిక పత్రాలు—అన్నింటినీ.
Books, dictionaries, radio, newspapers, conversations, technical documents.
విదేశీ భాషను అన్ని వైపుల నుంచీ దాడి చేయాల్సిన కోటలాంటిదని ఆమె ఒకసారి వర్ణించారు.
She once described a foreign language as something like a castle that should be attacked from every direction.
బెన్ గారు: అది పూర్తిగా లాంబ్ గారి శైలే.
Ben: That's very Lomb.
క్లారా గారు: నిజంగానే.
Clara: Very much so.
ఎందుకంటే ఆమె సిద్ధాంతం కేవలం “నవలలు చదవండి, మిగతావన్నీ పట్టించుకోవద్దు” అనేది కాదు.
And it matters because her philosophy wasn't simply "read novels and ignore everything else."
ఆమె రేడియో వినేవారు, నిఘంటువులు ఉపయోగించేవారు, ఉపాధ్యాయులు, మాతృభాషా వక్తల సహాయం కోరేవారు, భాషలోని నమూనాలను అధ్యయనం చేసేవారు, పాఠ్యాలను అనువదించేవారు, ఉద్దేశపూర్వకంగా మాట్లాడటం సాధన చేసేవారు.
She also listened to radio, used dictionaries, sought teachers and native speakers, studied patterns, translated texts and deliberately practised speaking.
ఆమె విధానం చాలా విస్తృతమైనది.
Her approach was broad.
బెన్ గారు: మరి వ్యాకరణం సంగతేంటి?
Ben: What about grammar?
ఆమె కథను సాధారణంగా చెప్పేటప్పుడు, వ్యాకరణాన్ని పూర్తిగా పట్టించుకోకుండా సందర్భం నుంచే సహజంగా అన్నీ నేర్చుకున్నారని అంటుంటారు.
The usual retelling of her story is that she basically ignored grammar and learned everything naturally from context.
క్లారా గారు: అది మరీ సరళీకరించిన వివరణ.
Clara: That's too simple.
పదాల జాబితాలను కంఠస్థం చేయడం, వ్యాకరణ నియమాలను చదవడమే భాషాభ్యాసానికి ఆరంభం, ముగింపు కావాలనే భావన ఆమెకు నచ్చేది కాదు.
She disliked the idea that language learning should begin and end with memorising vocabulary lists and digesting grammar rules.
ముందుగా భాష ద్వారానే నమూనాలను గుర్తించి, తాను చూస్తున్న విషయాలను అర్థం చేసుకోవడానికి వ్యాకరణాన్ని సహాయక సాధనంగా ఉపయోగించడాన్ని ఆమె ఇష్టపడేవారు.
She preferred discovering patterns through the language itself and then using grammar to help make sense of what she was seeing.
కాబట్టి వ్యాకరణం పనికిరాదని ఆమె చెప్పలేదు.
So she wasn't saying that grammar is useless.
ఆమె ప్రాధాన్య క్రమాన్ని మార్చారు.
She was changing the order of importance.
మొదట భాష, దానికి సహాయంగా విశ్లేషణ.
Language first, analysis in support of it.
బెన్ గారు: అది ముఖ్యమైన తేడాలా అనిపిస్తోంది.
Ben: That feels like an important distinction.
క్లారా గారు: అవును.
Clara: It is.
లాంబ్ గారు ఎన్నో సంవత్సరాలపాటు తనకు ఉపయోగపడిన విధానాన్ని వివరించారనే విషయం కూడా మనం గుర్తుంచుకోవాలి.
We should also remember that Lomb was describing what worked for her over many years.
ఆమె పుస్తకాలు నియంత్రిత శాస్త్రీయ ప్రయోగాలు కావు.
Her books aren't controlled scientific experiments.
ఆమె ఆలోచనల్లో కొన్ని నేటి భాషా ఉపాధ్యాయులు, పరిశోధకులు చర్చించే అంశాలకు చక్కగా సరిపోతాయి. మరికొన్ని అసాధారణ అనుభవం కలిగిన ఒక భాషాభ్యాసకురాలి పరిశీలనలు మాత్రమే.
Some of her ideas fit comfortably with things language teachers and researchers discuss today. Others are simply the observations of an exceptionally experienced learner.
ఆమె ఎప్పుడూ ఆచరణాత్మక ప్రశ్నలు అడుగుతూ ఉండటమే ఆమెను అంత ఆసక్తికరంగా చేస్తుంది.
What makes her fascinating is that she kept asking practical questions.
నా ఆసక్తిని నిలబెట్టేది ఏమిటి?
What keeps me interested?
మాట్లాడటానికి నాకు భయం కలిగించేది ఏమిటి?
What makes me afraid to speak?
ఈ భాషను నా జీవితంలో ఎలా భాగం చేసుకోవాలి?
How can I fit this language into my life?
వివరణ కోసం వెతకకముందే సందర్భం నుంచి నేనేం నేర్చుకోగలను?
What can I learn from context before reaching for an explanation?
బెన్ గారు: ఇప్పుడు ఆమె ప్రసిద్ధ సమీకరణం దగ్గరకు వచ్చాం.
Ben: Which brings us to her famous equation.
క్లారా గారు: అవును.
Clara: Yes.
భాషాభ్యాసంలో విజయంపై తన అభిప్రాయాన్ని లాంబ్ గారు చివరకు ఉద్దేశపూర్వకంగా ఒక సరళమైన సూత్రంగా చెప్పారు.
Lomb eventually expressed her view of language-learning success with a deliberately simple formula.
పెట్టిన సమయానికి ప్రేరణను కలిపి, సంకోచంతో భాగిస్తే ఫలితం వస్తుంది.
Invested time plus motivation, divided by inhibition, gives the result.
బెన్ గారు: అది రసాయన శాస్త్రవేత్త చేసే పనిలానే ఉంది.
Ben: That's a very chemist-like thing to do.
క్లారా గారు: నిజమే.
Clara: It is.
మానవ అభ్యాసాన్ని నిజంగా ఒక సమీకరణానికి పరిమితం చేయలేమని ఆమెకు బాగా తెలుసు.
And she knew perfectly well that human learning couldn't literally be reduced to an equation.
ఆ అంశాల మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని చూపడమే దాని ఉద్దేశం.
The point was the relationship between those factors.
భాషతో మరింత అర్థవంతమైన సమయం గడపాలి.
Spend more meaningful time with the language.
దాన్ని నేర్చుకోవడానికి బలమైన కారణం ఉండాలి.
Have a stronger reason to learn it.
ఆ భాషను నిజంగా ఉపయోగించకుండా అడ్డుకునే సంకోచాన్ని తగ్గించుకోవాలి.
And reduce the inhibition that stops you from actually using it.
బెన్ గారు: సంకోచం అంటే ఆమె ఉద్దేశం ఏమిటి?
Ben: What exactly did she mean by inhibition?
క్లారా గారు: అందులో ఒక ముఖ్యమైన భాగం తప్పులు చేస్తామనే భయం.
Clara: One important part was fear of making mistakes.
ఆ అనుభూతి మీకు తెలుసు కదా.
You know the feeling.
మీరు ఏం చెప్పాలనుకుంటున్నారో దాదాపుగా తెలుసు. కానీ వాక్యం సరైనదో కాదో తెలియక ఏమీ చెప్పకుండా ఉండిపోతారు.
You know roughly what you want to say, but you're not sure the sentence is correct, so you say nothing.
లాంబ్ గారి దృష్టిలో, ఆ సంకోచం తీవ్రమైన అడ్డంకిగా మారగలదు.
For Lomb, that hesitation could become a serious obstacle.
పరిపూర్ణంగా లేని సంభాషణకూ విలువ ఉంటుందని ఆమె నమ్మారు.
She believed that imperfect communication still had value.
బెన్ గారు: ఆమె ప్రసిద్ధ వ్యాఖ్య అక్కడి నుంచే వచ్చింది.
Ben: That's where her famous line comes from.
క్లారా గారు: అవును.
Clara: Yes.
సరిగా రాకపోయినా తెలుసుకోవడం విలువైనది భాషలు ఒక్కటేనని ఆమె చెప్పేవారు.
She liked to say that languages were the only thing worth knowing even poorly.
ఆ వ్యాఖ్య కంటే దాని వెనుక ఉన్న ఆలోచనే మరింత ఆసక్తికరమైనది.
And the idea behind that line is more interesting than the quote itself.
మీ ఇటాలియన్ పరిపూర్ణంగా లేకపోయినా, మిలాన్‌కు ఏ రైలు వెళుతుందో అడగడానికి అది సహాయపడితే, ఆ భాష అప్పటికే ఒక ఉపయోగకరమైన పని చేసినట్టే.
If your Italian is imperfect but it helps you ask which train goes to Milan, the language has already done something useful.
వ్యాకరణపరంగా పరిపూర్ణంగా లేని వాక్యం కూడా ఇద్దరు వ్యక్తులను కలపగలదు.
A grammatically imperfect sentence can still connect two people.
బెన్ గారు: అంతమాత్రాన తప్పులకు ప్రాధాన్యం లేదని కాదు.
Ben: Which doesn't mean mistakes don't matter.
క్లారా గారు: సరిగ్గా అదే.
Clara: Exactly.
లాంబ్ గారు తన తప్పులను సరిదిద్దాలని కోరుకునేవారు. తనను సరిదిద్దగల ఉపాధ్యాయులు, వక్తలను ఆమె ఎంతో విలువగా చూసేవారు.
Lomb wanted corrections. She valued teachers and speakers who could correct her.
తప్పులను సంబరంగా భావించడం ఆమె ఉద్దేశం కాదు.
The point wasn't to celebrate mistakes.
వాటి భయం సంభాషణను అడ్డుకోనివ్వకూడదన్నదే ఆమె ఉద్దేశం.
It was not to let the fear of them prevent communication.
అది పూర్తిగా భిన్నమైన ఆలోచన.
That's a very different idea.
బెన్ గారు: అంటే ఆత్మవిశ్వాసం అంటే మనం చెప్పిందే సరైనదని నటించడం కాదు.
Ben: So confidence wasn't pretending you were correct.
క్లారా గారు: అవును.
Clara: Right.
ప్రయత్నించడం, తప్పు చేశామని తెలుసుకోవడం, సరిచేసుకోవడం, ముందుకు సాగడం—అదే ఆత్మవిశ్వాసం.
It was being willing to try, discover that you were wrong, adjust, and continue.
బెన్ గారు: ఆ సమీకరణంలో ప్రేరణను కూడా ప్రస్తావించారు. ఖరీదైన కోర్సు కొన్నాం కాబట్టి ప్రతి రాత్రీ ఎలాగైనా చదవాలని మనల్ని మనమే బలవంతం చేసుకునే ప్రేరణ గురించేనా ఆమె చెప్పింది?
Ben: You mentioned motivation in the equation too. Did she mean the kind of motivation where you make yourself study every night because you've bought an expensive course?
క్లారా గారు: పూర్తిగా అలా కాదు.
Clara: Not quite.
లాంబ్ గారి విషయంలో ప్రేరణ తరచూ చాలా నిర్దిష్టంగా ఉండేది.
For Lomb, motivation was often very concrete.
ఉద్యోగం అవసరం కావడం వల్ల కూడా ఆమె ఇంగ్లీష్ నేర్చుకున్నారు.
She learned English partly because she needed work.
జపనీస్ రసాయన పేటెంట్‌ను అనువదించే చాలా సాహసోపేతమైన పనిని స్వీకరించినందువల్ల జపనీస్ నేర్చుకోవడం మొదలుపెట్టారు. ఆ సమయంలో హంగేరీలో జపనీస్ ఉపాధ్యాయులు లేదా పాఠ్యపుస్తకాలు దొరకడం అత్యంత కష్టంగా ఉండేది.
She began Japanese because she had taken on the rather ambitious task of translating a Japanese chemical patent at a time when finding a Japanese teacher or textbook in Hungary was extremely difficult.
ఆమె ఉత్సుకత కూడా ముఖ్యమైనదే.
Her curiosity mattered too.
ఒక భాష అనే చిక్కుముడిని విప్పడాన్ని ఆమె నిజంగానే ఆస్వాదించేవారు.
She genuinely enjoyed solving the puzzle of a language.
బెన్ గారు: అంటే ప్రేరణ ఎప్పుడూ జీవితాంతం వెంటాడే ఏదో గొప్ప కలగా ఉండాల్సిన అవసరం లేదు.
Ben: So motivation wasn't necessarily some grand lifelong dream.
క్లారా గారు: సరిగ్గా అదే.
Clara: Exactly.
అది వృత్తిపరమైన అవసరం కావచ్చు, ఉత్సుకత కావచ్చు, మీరు అర్థం చేసుకోవాలనుకునే పుస్తకం కావచ్చు, మాట్లాడాలనుకునే వ్యక్తి కావచ్చు లేదా ఏదైనా విషయాన్ని ఛేదించడంలో లభించే ఆనందం కావచ్చు.
It could be professional necessity, curiosity, a book you wanted to understand, a person you wanted to speak with, or simply the pleasure of figuring something out.
భాషాభ్యాసాన్ని పూర్తిగా వేరైన బాధ్యతగా మార్చకుండా, జీవితంలోని మిగతా అంశాలతో అనుసంధానించడానికి ఆమె ప్రయత్నించారు.
And she tried to connect language learning with the rest of life rather than making it a completely separate duty.
బెన్ గారు: దాంతో ఆమెకు సంబంధించిన మరో సూచన దగ్గరకు వచ్చాం—భాషతో రోజువారీ అనుబంధం.
Ben: Which leads into another piece of advice associated with her. Daily contact.
క్లారా గారు: అవును.
Clara: Yes.
ప్రతిరోజూ కొంత సమయం ఆ భాషతో గడపాలన్నది లాంబ్ గారి ఆచరణాత్మక సూచనల్లో ఒకటి.
One of Lomb's practical suggestions was to spend some time with the language every day.
సమయం తక్కువగా ఉంటే కనీసం పది నిమిషాలు స్వగతంగా మాట్లాడటానికి ప్రయత్నించాలని ఆమె సూచించారు.
If time was short, she suggested at least trying a ten-minute monologue.
పది నిమిషాలే శాస్త్రీయంగా పరిపూర్ణమైన అభ్యాస వ్యవధి అని చెప్పడం కంటే ఇది చాలా భిన్నమైనది.
That's quite different from claiming that ten minutes is some scientifically perfect dose.
బెన్ గారు: అంటే మాయా టైమర్ ఏదీ లేదు.
Ben: So no magical timer.
క్లారా గారు: లేదు.
Clara: No.
నిరంతర కొనసాగింపే ఆమె చెప్పాలనుకున్న ప్రధాన విషయం.
Her larger point was continuity.
సుదీర్ఘంగా చదివే సమయం దొరకడం లేదనే కారణంతో భాషకు చాలాకాలం దూరం కావద్దు.
Don't disappear from the language for long periods just because you can't fit in a serious study session.
అవసరమైతే మీరు చేసే అభ్యాసాన్ని మార్చండి.
Change the activity if necessary.
ఏదైనా చదవండి.
Read something.
వినండి.
Listen.
చిన్న స్వగతం గురించి ఆలోచించండి.
Think through a little monologue.
నిఘంటువును చూడండి.
Look through a dictionary.
ఆ భాషతో మీ అనుబంధాన్ని సజీవంగా ఉంచండి.
Keep the relationship with the language alive.
బెన్ గారు: ఆమె నిజంగానే తనతో తాను మాట్లాడుకునేవారా?
Ben: Did she really talk to herself?
క్లారా గారు: స్వగతాలు లేదా అంతరంగ స్వగతాలు అని ఆమె పిలిచే సాధనను బలంగా సిఫార్సు చేశారు.
Clara: She strongly recommended what she called monologues or inner monologues.
మాట్లాడటానికి ఎవరూ చుట్టూ లేకపోయినా, ఆ భాషలో ఆలోచనలను నిర్మించడాన్ని భాషాభ్యాసకులు సాధన చేయాలని ఆమె భావించారు.
She thought learners should practise constructing thoughts in the language even when there was nobody around to talk to.
చాలా ఆచరణాత్మకమైన కారణంతో అది ఉపయోగపడుతుంది.
That's useful for a very practical reason.
సంభాషణలో ప్రతి వాక్యాన్ని నిర్మించడానికి అపరిమిత సమయం దొరకదు.
Conversation doesn't give you unlimited time to build every sentence.
సొంతంగా సాధన చేయడం వల్ల మీరు ఏం వ్యక్తం చేయగలరో, ఎక్కడ చిక్కుకుపోతున్నారో తెలుసుకోవచ్చు.
Practising on your own lets you notice what you can express and where you get stuck.
బెన్ గారు: అంటే నేను నిన్న ఏం చేశానో ఎలా వివరించాలో అస్సలు తెలియదని తెలుసుకోవడానికి నిజమైన సంభాషణ జరిగే వరకు వేచి ఉండాల్సిన అవసరం లేదు.
Ben: So rather than waiting for a real conversation to discover that I have absolutely no idea how to explain what I did yesterday.
క్లారా గారు: ఖచ్చితంగా.
Clara: Precisely.
మీ వంటగదిలోనే ఆ సమస్యను సురక్షితంగా గుర్తించవచ్చు.
You can discover that problem safely in your kitchen.
ఆ తర్వాత మీకు తెలియని భాషా వ్యక్తీకరణలను కనుగొనవచ్చు.
And then you can find the missing language.
బెన్ గారు: వీటన్నింటిలో ఆకట్టుకునేంత ఆర్భాటరాహిత్యం ఉంది.
Ben: There's something appealingly unglamorous about all this.
ఒక పుస్తకం చదవండి.
Read a book.
ఉపయోగపడినప్పుడు నిఘంటువును వాడండి.
Use a dictionary when it helps.
రేడియో వినండి.
Listen to the radio.
మీతో మీరే మాట్లాడుకోండి.
Talk to yourself.
కొనసాగించండి.
Keep going.
క్లారా గారు: లాంబ్ గారంటే నాకు అంత ఇష్టం ఉండటానికి ఇది కూడా ఒక కారణం.
Clara: That's one of the reasons I like Lomb so much.
ఆమె సాధించినవి అసాధారణమైనవి, కానీ ఆమె ఇచ్చిన సూచనలు సాధారణంగానే ఉండేవి.
Her achievements were extraordinary, but her advice usually wasn't.
ఒక భాషను శ్రమ లేకుండా నేర్పించే రహస్య పద్ధతిని ఆమె భాషాభ్యాసకులకు ఇవ్వలేదు.
She didn't give learners a secret technique that would make a language effortless.
సమయం, ఉత్సుకత, పట్టుదల, అసంపూర్ణ జ్ఞానంతోనూ పనిచేయడానికి సిద్ధంగా ఉండటం—వీటికి ఆమె ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.
She emphasized time, curiosity, persistence and willingness to work with incomplete knowledge.
బెన్ గారు: అప్పుడప్పుడు కాస్త హాస్యాస్పదంగా కనిపించడానికి కూడా సిద్ధంగా ఉండాలి.
Ben: And willingness to look slightly foolish sometimes.
క్లారా గారు: తప్పకుండా.
Clara: Absolutely.
కానీ మనం జాగ్రత్తగా చూడాల్సిన మరో విషయం ఉంది.
But there's one more thing I think we should be careful about.
సరైన పద్ధతిని ఉపయోగిస్తే ఎవరైనా పదహారు భాషలు నేర్చుకోగలరనే దానికి లాంబ్ గారి జీవితాన్ని రుజువుగా చూపించాలని అనిపించవచ్చు.
It's tempting to turn Lomb's life into proof that anybody can learn sixteen languages if they just use the right method.
కానీ అది అసలు పాఠం కాదు.
That's not really the lesson.
బెన్ గారు: ఎందుకంటే ఆమె స్పష్టంగానే అసాధారణమైన వ్యక్తి.
Ben: Because she was clearly an unusual person.
క్లారా గారు: చాలా అసాధారణమైన వ్యక్తి.
Clara: Very unusual.
ఆమెకు అసాధారణమైన పట్టుదల, మేధోపరమైన ఉత్సుకత ఉండేవి. దశాబ్దాలపాటు భాషలతో వృత్తిపరంగా పనిచేశారు.
She was extraordinarily persistent, intellectually curious and spent decades working professionally with languages.
ఒక అసాధారణ వయోజన భాషాభ్యాసకురాలు ఏం సాధించగలిగారో ఆమె జీవితం చూపిస్తుంది.
Her life demonstrates what one remarkable adult learner achieved.
ప్రతి ఒక్కరూ అదే గమ్యానికి చేరుకుంటారని మాత్రం అది చెప్పదు.
It doesn't tell us that everyone will reach the same destination.
కానీ గంభీరంగా భాషలు నేర్చుకోవడం చిన్నప్పటి నుంచే స్పష్టమైన ప్రతిభ ఉన్నవారికి మాత్రమే సాధ్యమనే భావనను మాత్రం అది సవాలు చేస్తుంది.
What it does challenge is the idea that serious language learning belongs only to people who were obviously gifted at it from childhood.
బెన్ గారు: ముఖ్యంగా ఆమె ఈ ప్రయాణంలో చాలా భాగాన్ని పెద్దవారైన తర్వాతే ప్రారంభించారు.
Ben: Especially because she started building much of this as an adult.
క్లారా గారు: సరిగ్గా అదే.
Clara: Exactly.
ఆ తర్వాత కూడా దశాబ్దాలపాటు నేర్చుకోవడం కొనసాగించారు.
And she continued learning for decades.
ఆమె కథలో నాకు అత్యంత ప్రోత్సాహకరంగా అనిపించే అంశం బహుశా అదే.
That may be the part of her story I find most encouraging.
భాషాభ్యాసాన్ని పూర్తిచేసి పక్కన పెట్టే ఒక దశగా ఆమె చూడలేదు.
She didn't treat language learning as a phase you complete.
జీవితాంతం ఆమె చేస్తూనే ఉన్న పనిగా అది కొనసాగింది.
It remained something she did throughout her life.
బెన్ గారు: కాటో లాంబ్ గారు ఇప్పుడు మనతో ఇక్కడ కూర్చుని ఉంటే, ఆరు నెలలుగా చదువుతున్నా తన పురోగతి చాలా నెమ్మదిగా ఉందని నిరాశపడుతున్న భాషాభ్యాసకుడికి ఏం చెప్పేవారని మీరు అనుకుంటున్నారు?
Ben: If Kató Lomb were sitting here with us, what do you think she'd tell a learner who's been studying for six months and feels hopelessly slow?
క్లారా గారు: ఆమె తరఫున నేను మాట్లాడలేను.
Clara: I obviously can't speak for her.
కానీ ఆమె రచనలను బట్టి చూస్తే, కొన్ని చాలా ఆచరణాత్మకమైన ప్రశ్నలు అడిగేవారని అనుకుంటున్నాను.
But based on her writing, I suspect she'd ask some very practical questions.
మీరు ఆ భాషతో తగినంత సమయం గడుపుతున్నారా?
Are you spending enough time with the language?
మీకు నిజంగా ఆసక్తి కలిగించే విషయాలతో పనిచేస్తున్నారా?
Are you working with things that genuinely interest you?
చాలా త్వరగా ప్రతిదీ అర్థం చేసుకోవాలని మీ నుంచి మీరే ఆశిస్తున్నారా?
Are you expecting yourself to understand everything too soon?
తప్పులు చేస్తామనే భయంతో, మీకు అత్యవసరంగా కావాల్సిన సాధననే తప్పించుకుంటున్నారా?
And are you so afraid of making mistakes that you're avoiding the very practice you need?
బెన్ గారు: అది కాస్త అసౌకర్యంగా అనిపించే తనిఖీ జాబితా.
Ben: That's a rather uncomfortable checklist.
క్లారా గారు: ఉపయోగపడేవి తరచూ అలాగే ఉంటాయి.
Clara: The useful ones often are.
బెన్ గారు: భాషలో అనర్గళత సాధించడానికి మరో ఇంటర్నెట్ చిట్కాగా మార్చకుండా, ఆమె విధానాన్ని ఎలా సంగ్రహిస్తారు?
Ben: So how would you summarize her approach without turning it into another internet recipe for fluency?
క్లారా గారు: ఉత్సుకతను నిలబెట్టుకోండి.
Clara: Stay curious.
భాషతో నిజంగా సమయం గడపండి.
Spend real time with the language.
మీరు నిజంగా అర్థం చేసుకోవాలనుకునే విషయాలను చదవండి.
Read things you actually want to understand.
సందర్భాన్ని ఉపయోగించుకోండి. అవసరమైనప్పుడు నిఘంటువులు, వివరణలను కూడా ఉపయోగించండి.
Use context, but use dictionaries and explanations when you need them.
క్రమం తప్పకుండా ఆ భాషతో మళ్లీ మమేకం అవండి.
Return to the language regularly.
పరిపూర్ణంగా సిద్ధమయ్యే వరకు వేచి ఉండకుండా, ఆ భాషలో వ్యక్తీకరించడాన్ని సాధన చేయండి.
Practise producing it instead of waiting until you feel perfect.
పరిపూర్ణంగా లేని భాషను పనికిరాని భాషగా భావించవద్దు.
And don't confuse imperfect language with useless language.
బెన్ గారు: “ఒక వింత చిట్కాతో పదహారు భాషలు నేర్చుకున్న బహుభాషావేత్త” అనే దానికంటే ఇది చాలా మెరుగ్గా ఉంది.
Ben: That's considerably better than "polyglot learns sixteen languages with one weird trick."
క్లారా గారు: చాలా మెరుగ్గా ఉంది.
Clara: Much better.
అలాగే, ఆమె నిజ స్వభావానికి కూడా చాలా దగ్గరగా ఉంది.
And much closer to the woman herself.
బెన్ గారు: క్లారా గారు, మీరు ఆమె అభిమాని ఎందుకయ్యారో ఇప్పుడు నాకు అర్థమైంది.
Ben: Clara, I can see why you're a fan.
క్లారా గారు: మొదట్లోనే మిమ్మల్ని హెచ్చరించాను కదా.
Clara: I warned you at the beginning.
బెన్ గారు: కాటో లాంబ్ గారు రసాయన శాస్త్రవేత్త, అనువాదకురాలు, మౌఖిక అనువాదకురాలు, జీవితాంతం భాషలు నేర్చుకున్న వ్యక్తి. కానీ ఆమె అందించిన అత్యంత ఉపయోగకరమైన వారసత్వం బహుశా మరింత సరళమైనది.
Ben: Kató Lomb was a chemist, translator, interpreter and lifelong language learner. But perhaps her most useful legacy is much simpler.
భాషా ప్రయాణం ప్రతిభతో లేదా పరిపూర్ణతతోనే మొదలవ్వాల్సిన అవసరం లేదు.
Languages don't have to begin with talent or perfection.
అది ఉత్సుకతతో, ముందుకు సాగాలనే సంకల్పంతో మొదలవ్వవచ్చు.
They can begin with curiosity and the willingness to keep going.
క్లారా గారు: ఆ మాట ఆమెకు నచ్చేదని అనుకుంటున్నాను.
Clara: I think she would have liked that.
బెన్ గారు: క్లారా గారు, ధన్యవాదాలు.
Ben: Clara, thank you.
క్లారా గారు: సంతోషం.
Clara: My pleasure.