Banyak penerangan tatabahasa menjadi mengelirukan kerana mencampuradukkan dua soalan yang berbeza:

  1. Apakah jenis perkataan atau ungkapan ini?
  2. Apakah fungsinya dalam ayat ini?

Soalan pertama berkaitan dengan kelas kata, yang secara tradisinya disebut golongan kata.

Soalan kedua pula berkaitan dengan fungsi dalam ayat, fungsi sintaksis, atau hubungan tatabahasa.

Memahami perbezaan antara kedua-dua peringkat ini merupakan salah satu asas yang paling berguna untuk mempelajari tatabahasa—bukan sahaja dalam bahasa Inggeris, malah dalam pelbagai bahasa.

Dua soalan yang berbeza: apakah jenisnya, dan apakah fungsinya?

Perhatikan perkataan Daniel dalam ayat-ayat ini:

Daniel called Sarah.
Sarah called Daniel.
Sarah spoke to Daniel.
This is Daniel’s book.

Perkataan Daniel ialah kata nama khas dalam setiap contoh. Kelas katanya tidak berubah.

Namun, peranannya dalam ayat telah berubah:

  • dalam ayat pertama, Daniel ialah subjek;
  • dalam ayat kedua, Daniel ialah objek;
  • dalam ayat ketiga, Daniel merupakan sebahagian daripada frasa sendi nama;
  • dalam ayat keempat, Daniel merujuk kepada pemilik.

Daripada contoh ini, kita dapat melihat perbezaan utamanya:

  • kelas kata memberitahu kita jenis sesuatu unsur linguistik;
  • fungsi dalam ayat memberitahu kita peranan unsur tersebut dalam ayat tertentu.

Kedua-duanya saling berkaitan, tetapi tidak sama.

Kata nama sering berfungsi sebagai subjek atau objek, tetapi juga boleh hadir dalam pelengkap, penerang, atau frasa sendi nama. Kata adjektif sering menerangkan kata nama, tetapi juga boleh membentuk bahagian penting dalam predikat.

Bandingkan:

the tired student
The student is tired.

Dalam kedua-dua contoh, tired ialah kata adjektif. Dalam contoh pertama, perkataan itu menerangkan kata nama student. Dalam contoh kedua, perkataan itu menerangkan subjek melalui kata kerja is.

1. Kelas kata: apakah jenis unsur ini?

Kelas kata mengelompokkan perkataan berdasarkan perilaku tatabahasanya.

Makna memang membantu, tetapi makna sahaja tidak mencukupi. Ahli linguistik turut mempertimbangkan soalan seperti:

  • Apakah bentuk yang boleh diambil oleh perkataan itu?
  • Di manakah perkataan itu boleh hadir dalam ayat?
  • Apakah perkataan lain yang boleh hadir bersamanya?
  • Apakah jenis frasa yang boleh dibentuknya?

Contohnya, kata nama bahasa Inggeris lazimnya boleh hadir selepas kata sandang:

a book
the house

Banyak kata nama juga mempunyai bentuk jamak:

book → books
house → houses

Kata kerja bahasa Inggeris mempunyai perilaku yang berbeza. Bentuknya sering boleh berubah mengikut kala atau persesuaian tatabahasa:

call → called
work → works
be → is, are, was, were

Istilah tradisional golongan kata masih digunakan secara meluas, khususnya dalam pendidikan. Dalam linguistik moden, istilah kelas kata atau kategori leksikal lebih kerap digunakan.

Kelas kata utama

Pengelasan yang tepat berbeza mengikut tradisi tatabahasa, tetapi kategori berikut amat berguna bagi pelajar bahasa.

Kata nama

Kata nama lazimnya merujuk kepada orang, haiwan, objek, tempat, peristiwa, bahan, atau idea abstrak.

Sarah, teacher, dog, city, water, meeting, freedom

Kata nama sering boleh berfungsi sebagai subjek atau objek:

Sarah opened the door.
Sarah opened the door.

Namun, sesuatu unsur tidak menjadi subjek atau objek secara automatik hanya kerana unsur itu ialah kata nama. Fungsinya bergantung pada ayat.

Kata kerja

Kata kerja lazimnya menyatakan tindakan, peristiwa, proses, keadaan, atau hubungan.

run, call, happen, change, know, exist, be

Kata kerja biasanya menjadi inti struktur tatabahasa sesuatu klausa bahasa Inggeris:

Sarah called Daniel.
The weather changed.
Daniel knows the answer.

Walau bagaimanapun, bukan semua kata kerja menerangkan tindakan yang dilakukan dengan sengaja. Kata kerja seperti know, belong, exist dan seem menerangkan keadaan atau hubungan, bukannya tindakan.

Kata adjektif

Kata adjektif lazimnya menyatakan ciri, sifat, atau pengelasan.

tall, interesting, difficult, wooden, international

Kata adjektif boleh menerangkan kata nama:

an interesting book

Kata adjektif juga boleh hadir selepas kata kerja penghubung seperti be, seem atau become:

The book is interesting.
The task seems difficult.

Kata adverba

Kata adverba membentuk kategori yang pelbagai. Kata ini boleh menyatakan masa, tempat, cara, darjah, kekerapan, atau sikap penutur.

yesterday, here, slowly, very, often, probably

Contoh:

Sarah arrived yesterday.
Daniel spoke slowly.
The answer is probably correct.

Bukan semua perkataan yang berakhir dengan -ly ialah kata adverba, dan bukan semua kata adverba berakhir dengan -ly.

friendly — kata adjektif
fast — kata adjektif atau kata adverba
often — kata adverba

Kata ganti nama

Kata ganti nama merujuk kepada orang, benda, kumpulan, atau idea tanpa menyebut namanya semula.

I, you, she, he, it, we, they, someone, who, this

Bandingkan:

Sarah called Daniel.
She called him.

Kata ganti nama bahasa Inggeris amat berguna untuk diperhatikan kerana sesetengahnya berubah bentuk mengikut peranan tatabahasanya:

she called him
he called her

Perbezaan antara she dengan her membantu menunjukkan siapa subjek dan siapa objek.

Kata penentu

Kata penentu hadir pada awal frasa nama dan membantu memperincikan orang atau benda yang dimaksudkan, bilangannya, atau pemiliknya.

a, the, this, those, my, every, some, three

Contoh:

the book
my phone
those students
three questions

Tatabahasa tradisional yang diajarkan di sekolah kadangkala mengelompokkan sebahagian perkataan ini bersama kata adjektif atau kata ganti nama. Tatabahasa bahasa Inggeris moden sering menganggap kata penentu sebagai kategori tersendiri kerana perilakunya berbeza daripada kata adjektif biasa.

Kata sendi nama

Kata sendi nama menyatakan hubungan yang melibatkan tempat, masa, arah, sebab, cara, penyertaan, dan pelbagai konsep lain.

in, on, at, with, from, to, because of, under

Contoh:

in the room
after lunch
with Daniel
because of the weather

Kata sendi nama biasanya mengawali frasa sendi nama:

Sarah spoke to Daniel.
They met after work.

Kata hubung

Kata hubung menghubungkan perkataan, frasa, atau klausa.

and, but, or, because, although, if

Contoh:

Sarah and Daniel
tired but happy
We stayed inside because it was raining.

Kata kerja bantu

Kata kerja bantu membantu membentuk ayat tanya, bentuk negatif, kala, aspek, ragam dan modaliti.

be, have, do, can, may, must, will

Contoh:

Sarah is working.
Daniel has finished.
Did Sarah call?
You must leave.

Perkataan seperti be, have dan do boleh berfungsi sebagai kata kerja bantu atau kata kerja utama:

Sarah has finished. — kata kerja bantu
Sarah has a car. — kata kerja utama

Partikel dan kata tatabahasa yang lain

Bahasa Inggeris juga mempunyai kata-kata pendek yang perilakunya tidak sentiasa sesuai dimasukkan ke dalam kategori tradisional.

Antara contohnya ialah partikel dalam kata kerja frasa:

turn off
give up
look after

Bentuk yang sama boleh tergolong dalam kategori yang berbeza mengikut penggunaannya:

She walked up the hill. — kata sendi nama
She stood up. — partikel atau kata adverba, bergantung pada analisis

Inilah salah satu sebab kategori tatabahasa tidak sentiasa semudah yang digambarkan oleh senarai yang diajarkan di sekolah.

Kata seru dan kata respons

Kata seru boleh menyatakan reaksi, emosi, sapaan, atau respons dalam perbualan.

oh, wow, ouch, hello, yes, no

Kata-kata ini boleh membentuk ujaran yang lengkap dengan sendirinya:

Wow!
Yes.
Hello!

Hubungannya dengan struktur tatabahasa ayat di sekelilingnya sering kali tidak begitu rapat.

2. Fungsi dalam ayat: apakah peranan unsur tersebut?

Fungsi dalam ayat menerangkan hubungan sesuatu perkataan, frasa, atau klausa dengan bahagian lain dalam ayat.

Satu perkara penting ialah fungsi dalam ayat biasanya bukan sahaja dilaksanakan oleh perkataan tunggal, tetapi juga oleh keseluruhan frasa.

Dalam ayat ini:

The new student from Spain answered the question.

Subjeknya bukan sekadar perkataan student. Keseluruhan frasa nama the new student from Spain berfungsi sebagai subjek.

Istilah yang digunakan untuk fungsi dalam ayat agak berbeza antara tatabahasa tradisional dengan linguistik moden. Bagi pelajar bahasa, kategori berikut menyediakan asas yang berguna.

Subjek

Subjek ialah unsur yang mempunyai hubungan tatabahasa utama dengan kata kerja atau predikat.

Dalam ayat penyata bahasa Inggeris, subjek sering hadir sebelum kata kerja:

Sarah called Daniel.
The window broke.
This book is useful.

Subjek sering merujuk kepada orang atau benda yang melakukan sesuatu tindakan:

Daniel opened the door.

Namun, ini bukanlah takrif yang lengkap.

Subjek juga boleh merujuk kepada:

  • sesuatu yang mengalami peristiwa;
  • sesuatu yang berubah keadaan;
  • sesuatu yang diterangkan;
  • sesuatu yang sekadar wujud atau terlibat dalam sesuatu situasi.

Contoh:

Sarah heard a noise.
The glass broke.
Daniel is tired.
The problem still exists.

Sarah tidak melakukan perbuatan mendengar itu dengan sengaja. Gelas itu pula tidak sengaja melakukan perbuatan pecah. Namun, Sarah dan the glass tetap merupakan subjek dari segi tatabahasa.

Takrif yang lebih selamat dan mudah difahami oleh pelajar ialah:

Subjek ialah unsur yang menjadi teras susunan tatabahasa sesuatu klausa dan yang diterangkan oleh predikat.

Takrif ini juga merupakan penyederhanaan, kerana perilaku subjek berbeza mengikut bahasa. Namun, takrif ini lebih tepat daripada mengatakan bahawa subjek sentiasa ialah “orang yang melakukan tindakan”.

Predikat

Predikat ialah bahagian ayat yang menyatakan sesuatu tentang subjek.

Dalam ayat:

Sarah called Daniel.

predikatnya ialah:

called Daniel

Dalam ayat:

Daniel is tired.

predikatnya ialah:

is tired

Dalam tatabahasa tradisional, istilah predikat kadangkala digunakan dengan pengertian yang lebih sempit untuk merujuk kepada kata kerja atau frasa kerja. Dalam analisis moden, istilah ini sering merujuk kepada keseluruhan bahagian klausa selain subjek.

Predikat boleh menyatakan:

  • tindakan;
  • peristiwa;
  • keadaan;
  • ciri;
  • identiti;
  • hubungan.

Contoh:

Sarah ran home.
The window broke.
Daniel knows the answer.
Sarah is tired.
Daniel is a teacher.

Maklumat penting tidak semestinya terkandung dalam kata kerja sahaja.

Dalam ayat:

Daniel is a teacher.

kata kerja is menghubungkan subjek dengan keterangan a teacher. Ungkapan a teacher membawa sebahagian besar makna leksikal ayat tersebut.

Objek

Objek ialah frasa yang mempunyai hubungan rapat dengan kata kerja dan lazimnya merujuk kepada orang atau benda yang menerima kesan daripada sesuatu peristiwa.

Sarah called Daniel.
Daniel opened the window.
They discussed the problem.

Bahasa Inggeris lazimnya membezakan objek langsung daripada objek tidak langsung.

Objek langsung

Objek langsung lazimnya ialah orang atau benda yang paling langsung menerima kesan, ditanggapi, dicipta, atau terlibat dalam sesuatu peristiwa.

Sarah opened the door.
Daniel read the article.
They built a house.

Objek tidak langsung

Objek tidak langsung sering merujuk kepada penerima atau pihak yang mendapat manfaat.

Sarah gave Daniel the book.

Dalam ayat ini:

  • Daniel ialah objek tidak langsung;
  • the book ialah objek langsung.

Bahasa Inggeris sering boleh menyatakan hubungan yang serupa melalui frasa sendi nama:

Sarah gave the book to Daniel.

Kedua-dua struktur ini serupa dari segi makna, tetapi tidak sama dari segi tatabahasa.

Pelengkap

Pelengkap melengkapkan makna yang diperlukan oleh kata kerja, kata adjektif, kata nama, atau klausa.

Bandingkan:

Daniel became a teacher.
Sarah seems tired.
They put the book on the table.

Dalam contoh-contoh ini, ungkapan yang dicetak tebal bukanlah objek langsung biasa.

  • a teacher menyatakan identiti Daniel;
  • tired menerangkan keadaan Sarah;
  • on the table memberikan lokasi yang diperlukan oleh kata kerja put.

Istilah pelengkap mempunyai pengertian yang luas, dan buku tatabahasa menggunakannya dengan cara yang sedikit berbeza. Bagi pelajar bahasa, idea utamanya ialah pelengkap merupakan unsur yang diperlukan atau dibenarkan hadir oleh bahagian lain dalam ayat.

Penerang

Penerang menambahkan maklumat tentang unsur lain.

the old house
a book about language
the student who arrived late

Penerang boleh memberikan maklumat tentang:

  • sifat;
  • kuantiti;
  • lokasi;
  • pemilikan;
  • identiti;
  • keadaan tambahan.

Penerang boleh berupa perkataan tunggal, frasa, atau klausa.

Keterangan

Unsur keterangan memberikan maklumat tentang keadaan yang berkaitan dengan sesuatu peristiwa atau keadaan.

Unsur ini boleh menyatakan:

  • masa;
  • tempat;
  • cara;
  • sebab;
  • tujuan;
  • kekerapan;
  • tempoh;
  • syarat;
  • darjah.

Contoh:

Sarah called yesterday.
They met in Budapest.
Daniel answered very carefully.
We stayed home because of the storm.
She studies to improve her English.

Unsur keterangan tidak semestinya kata adverba.

Unsur ini boleh berupa:

  • kata adverba: yesterday;
  • frasa sendi nama: in Budapest;
  • frasa nama: last week;
  • klausa: because it was raining.

Ini satu lagi contoh yang jelas tentang perbezaan antara kelas kata dengan fungsi dalam ayat.

Yesterday ialah kata adverba yang berfungsi sebagai keterangan.

In Budapest ialah frasa sendi nama yang berfungsi sebagai keterangan.

Last week ialah frasa nama yang berfungsi sebagai keterangan.

Jenis ungkapan yang berbeza boleh melaksanakan fungsi yang sama dalam ayat.

Kelas kata dan fungsi dalam ayat tidak mempunyai padanan satu dengan satu

Kita mungkin cenderung mempelajari padanan mudah seperti:

  • kata nama = subjek;
  • kata adjektif = penerang;
  • kata adverba = keterangan;
  • kata kerja = predikat.

Perkaitan ini memang lazim, tetapi bukan peraturan yang tetap.

Frasa nama boleh berfungsi sebagai subjek:

The new manager arrived.

Frasa nama boleh berfungsi sebagai objek:

We met the new manager.

Frasa nama boleh berfungsi sebagai pelengkap:

Sarah became the new manager.

Malah, frasa nama boleh berfungsi sebagai keterangan:

We met last Monday.

Kata adjektif boleh menerangkan kata nama:

a quiet room

atau hadir dalam predikat:

The room is quiet.

Frasa sendi nama boleh menerangkan kata nama:

the book on the table

atau berfungsi sebagai keterangan:

The book is on the table.

Oleh itu, hubungan antara bentuk dengan fungsi adalah fleksibel:

Kelas kata yang sama boleh melaksanakan beberapa fungsi, dan fungsi yang sama boleh dilaksanakan oleh beberapa jenis frasa.

Prinsip ini jauh lebih berguna daripada menghafal label dengan padanan satu dengan satu.

Kelas sesuatu perkataan tidak semestinya kekal

Membayangkan kelas kata sebagai sesuatu pada “peringkat kamus” memang membantu, tetapi perbandingan ini ada batasnya.

Satu bentuk tulisan boleh mempunyai lebih daripada satu kegunaan tatabahasa.

Perhatikan perkataan bahasa Inggeris call:

I received a call. — kata nama
Please call me. — kata kerja

Atau email:

I sent an email. — kata nama
Please email the document. — kata kerja

Atau clean:

a clean room — kata adjektif
Please clean the room. — kata kerja

Atau fast:

a fast car — kata adjektif
The car moved fast. — kata adverba

Dalam bahasa Inggeris, perkataan sering boleh beralih antara kategori tanpa penambahan akhiran yang nyata. Ahli linguistik sering menamakan proses ini penukaran kelas kata atau penerbitan sifar.

Ini bermakna soalan yang paling tepat tidak semestinya:

Apakah golongan kata bagi perkataan ini?

Soalan yang lebih baik selalunya ialah:

Dalam ayat ini, bentuk tersebut digunakan sebagai kelas kata yang mana?

Oleh itu, kamus mungkin menyenaraikan ejaan yang sama di bawah beberapa kelas kata.

Subjek tidak sama dengan pelaku

Salah satu perbezaan yang paling penting dalam tatabahasa ialah perbezaan antara fungsi tatabahasa dengan peranan semantik.

Fungsi tatabahasa menerangkan struktur ayat:

  • subjek;
  • objek;
  • pelengkap.

Peranan semantik menerangkan cara sesuatu peserta terlibat dalam peristiwa:

  • pelaku: pihak yang melakukan tindakan dengan sengaja;
  • pengalami: orang yang menanggapi atau merasai sesuatu;
  • penderita: peserta yang menerima kesan daripada peristiwa;
  • penerima: orang yang menerima sesuatu;
  • alat: benda yang digunakan untuk melakukan tindakan.

Perhatikan:

Daniel opened the door.

Daniel mempunyai kedua-dua peranan:

  • subjek dari segi tatabahasa;
  • pelaku dari segi semantik.

Sekarang, bandingkan:

Daniel heard a noise.

Daniel masih merupakan subjek dari segi tatabahasa, tetapi dari segi semantik, dia ialah pengalami, bukannya pelaku yang bertindak dengan sengaja.

Sekarang, perhatikan:

The door opened.

The door ialah subjek, tetapi bukan pelaku.

Dan:

The door was opened by Daniel.

The door kini menjadi subjek dari segi tatabahasa, walaupun Daniel kekal sebagai pelaku dari segi semantik.

Perbezaan ini menjelaskan mengapa takrif “subjek ialah orang yang melakukan tindakan” sesuai untuk sesetengah contoh peringkat awal, tetapi tidak memadai sebagai takrif umum.

Inti struktur tatabahasa tidak semestinya kata kerja tindakan yang mudah

Banyak penerangan asas tatabahasa menggambarkan ayat sebagai:

subjek + kata kerja tindakan + objek

Pola ini memang lazim:

Sarah opened the window.

Namun, ayat bahasa Inggeris boleh dibina berasaskan pelbagai jenis predikat yang lain.

Peristiwa

The window broke.

Keadaan

Daniel knows the answer.

Ciri

Sarah is tired.

Identiti atau pengelasan

Daniel is a teacher.

Kewujudan

There is a problem.

Pengalaman

Sarah likes music.

Oleh itu, tatabahasa perlu menerangkan lebih daripada tindakan yang disengajakan. Tatabahasa juga perlu menjelaskan keadaan, ciri, identiti, perubahan, pengalaman dan hubungan.

Adakah perbezaan ini bersifat sejagat?

Perbezaan antara jenis sesuatu ungkapan dengan peranannya dalam struktur yang lebih besar amat berguna dalam pelbagai bahasa.

Walau bagaimanapun, kita tidak seharusnya menganggap bahawa setiap bahasa membahagikan perkataan dan fungsi dalam ayat dengan cara yang sama seperti bahasa Inggeris.

Bahasa-bahasa berbeza dari segi:

  • sejauh mana kata nama, kata kerja dan kata adjektif dibezakan dengan jelas;
  • perilaku subjek dan objek;
  • sama ada kata ganti nama diperlukan;
  • cara hubungan tatabahasa ditandai;
  • cara topik dibezakan daripada subjek;
  • jumlah maklumat yang dinyatakan melalui susunan kata, akhiran, partikel, atau bentuk kata kerja.

Oleh itu, ahli linguistik membezakan antara:

  1. kategori khusus bahasa, yang ditakrifkan berdasarkan cara sesuatu bahasa berfungsi;
  2. konsep perbandingan, yang membolehkan penyelidik membandingkan pola merentas bahasa.

Kategori kata nama, kata kerja, subjek dan objek amat berguna, tetapi ciri-ciri tepatnya tidak boleh dipindahkan begitu sahaja tanpa perubahan daripada satu bahasa kepada semua bahasa yang lain.

Projek rentas bahasa seperti Universal Dependencies menggunakan kerangka bersama untuk menganalisis pelbagai bahasa sambil tetap membenarkan perbezaan khusus bagi setiap bahasa. Dalam kerangka itu, kelas kata, maklumat morfologi dan hubungan sintaksis direkodkan sebagai lapisan yang berasingan. Hal ini mencerminkan pemahaman asas yang sama seperti yang dihuraikan dalam bab ini: jenis sesuatu ungkapan dan peranannya dalam ayat saling berkaitan, tetapi berbeza.

Tiga soalan yang membantu menjelaskan hampir semua ayat

Apabila menganalisis ayat, Anda boleh mengemukakan tiga soalan yang berasingan.

1. Apakah jenis unsur ini?

Adakah unsur ini kata nama, kata kerja, kata adjektif, kata ganti nama, kata penentu, kata sendi nama, partikel, atau jenis ungkapan yang lain?

2. Apakah peranannya di sini?

Adakah unsur ini berfungsi sebagai subjek, objek, pelengkap, penerang, atau keterangan?

3. Apakah petunjuk yang menunjukkan peranannya?

Antara petunjuk yang mungkin ialah:

  • susunan kata;
  • akhiran kasus;
  • kata sendi nama atau posposisi;
  • partikel;
  • persesuaian pada kata kerja;
  • bentuk kata ganti nama;
  • struktur ayat;
  • intonasi;
  • makna dan konteks.

Soalan ketiga ini membawa kita kepada salah satu bidang tatabahasa yang paling menarik.

Bagaimanakah pendengar mengetahui siapa melakukan apa terhadap siapa?

Bahasa Inggeris sangat bergantung pada susunan kata. Bahasa Hungary dan Rusia menggunakan penandaan kasus secara meluas. Bahasa Jepun dan Korea kerap menggunakan partikel. Bahasa Sepanyol menggabungkan susunan kata dengan persesuaian kata kerja dan penandaan objek secara berbeza. Bahasa Mandarin menggunakan susunan kata, partikel, binaan dan konteks.

Tidak semua bahasa mengekodkan hubungan tatabahasa dengan cara yang sama. Setiap bahasa membahagikan tugas ini secara berbeza.

Idea utama

Pengajaran yang paling penting adalah mudah:

Kategori sesuatu perkataan tidak sama dengan fungsinya dalam ayat.

Kata nama tidak menjadi subjek secara automatik.

Subjek tidak semestinya pelaku.

Kata adjektif bukan sekadar menerangkan kata nama.

Unsur keterangan tidak semestinya kata adverba.

Dan bentuk tulisan yang sama boleh tergolong dalam kelas kata yang berbeza mengikut konteks.

Apabila pelajar membezakan peringkat-peringkat ini, tatabahasa tidak lagi kelihatan seperti sekumpulan label yang tidak berkaitan. Sebaliknya, tatabahasa menjadi suatu sistem yang merangkumi bentuk, fungsi dan hubungan.

Dalam bab seterusnya, kita akan membandingkan cara bahasa yang berbeza menandakan hubungan ini—melalui susunan kata, akhiran kasus, partikel, persesuaian dan konteks.