ਸੰਦਰਭ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ
ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਸੂਚੀ ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿਚਕਾਰ ਛੇਤੀ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੋੜ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ:
run → ਦੌੜਨਾ
ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਿੱਖਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦਰਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਹੱਦ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਅਸਲ ਸਮਝ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਡੂੰਘੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵਾਕ, ਗੱਲਬਾਤ, ਕਹਾਣੀ, ਲੇਖ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਮਿਲਣ ’ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ:
- ਉਸ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਅਰਥ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ;
- ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ;
- ਉਹ ਵਿਆਕਰਨ ਦੇ ਕਿਸ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ;
- ਉਸ ਦਾ ਲਹਿਜ਼ਾ ਰਸਮੀ, ਗੈਰ-ਰਸਮੀ, ਤਕਨੀਕੀ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਜਾਂ ਨਿਰਪੱਖ ਹੈ;
- ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ:
- She runs every morning. — ਉਹ ਹਰ ਸਵੇਰ ਦੌੜਦੀ ਹੈ।
- He runs a small restaurant. — ਉਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- We're running out of coffee. — ਸਾਡੀ ਕੌਫ਼ੀ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
- Sorry, the meeting is running late. — ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇੱਕੋ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਸ਼ਬਦ ਚਾਰ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੇ ਢਾਂਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਰਥਪੂਰਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਾਸਤਾ ਪੈਣ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕੋ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਵਰਤ ਵੀ ਸਕੋ।
ਇੱਕ ਸੰਦਰਭ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਦਰਭ ਹੋਰ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਹਨ।
ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਲੈਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਸਮਝ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਇਦ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਪਛਾਣੋ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੋਰ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸ ਨਾਲ ਵਾਸਤਾ ਪੈਣ ’ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਆਮ ਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਬੋਲਣ ਜਾਂ ਲਿਖਣ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਯਾਦ ਕਰ ਸਕੋ।
ਇਹ ਇੱਕ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਾਸਤਾ ਪੈਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਹਰ ਵਾਰ ਬਿਲਕੁਲ ਇੱਕੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਮਿਲੇ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਥਪੂਰਨ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
ਸੋਚੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ issue ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ:
- We need to discuss this issue. — ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
- The latest issue of the magazine is out today. — ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਨਵਾਂ ਅੰਕ ਅੱਜ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
- The bank issued a new card. — ਬੈਂਕ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
- There was an issue with my booking. — ਮੇਰੀ ਬੁਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ।
ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕੋ ਉਦਾਹਰਨ ਦੁਹਰਾਉਣ ਨਾਲ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਉਦਾਹਰਨ ਦੀ ਯਾਦ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਵਾਸਤਾ ਪੈਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਲਚਕੀਲੀ ਸਮਝ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਸੰਦਰਭ ਸਿਰਫ਼ ਇਕੱਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ
ਇਹੀ ਗੱਲ ਹੋਰ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਕੱਲੇ-ਇਕੱਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਮੰਨਣਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।
ਆਮ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ:
- it depends on... — ਇਹ ... ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
- as far as I know — ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ
- take responsibility for — ... ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣਾ
- I'm looking forward to... — ਮੈਨੂੰ ... ਦੀ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਹੈ
- a waste of time — ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ
- would you mind...? — ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ... ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਹੋਵੇਗਾ?
ਇਕੱਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣਾ ਬੇਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਸੰਦਰਭ ਇਹ ਢਾਂਚੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਸ਼ਬਦ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਪਏ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਆਮ ਜੋੜ, ਵਾਕੰਸ਼ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਪਛਾਣਨੇ ਅਤੇ ਲੋੜ ਵੇਲੇ ਯਾਦ ਕਰਨੇ ਸੌਖੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਸੰਦਰਭ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਿਯਮ ਨਾ ਬਣਾਓ
ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ ਕਿ ਜੇ “ਸੰਦਰਭ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ”, ਤਾਂ “ਕਦੇ ਵੀ ਇਕੱਲੇ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ”।
ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਿੱਖਣਾ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦ-ਰੂਪ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੋੜ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਗਰ ਤਰੀਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਲੈਸ਼ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੁਹਰਾਈ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਦੇਖੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸੌਖਾ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਰਥ ਸਮਝਣ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦਿਆਂ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਵਾਸਤਾ ਪੈਣਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਅਮਲੀ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਵਾਕੰਸ਼ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਾਕ ਸਮੇਤ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਦੁਹਰਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲੇਖ ਜਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਛਾਣ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸਿੱਧੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਰਥ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਸੰਦਰਭ ਵਰਤੋਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਾਸਤਾ ਪੈਣਾ ਸਮਝ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦੇਖੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਤੇ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋੜ ਵੇਲੇ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਹੋਰ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਦਰਭ ਤੋਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ
ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਮ ਸਲਾਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਅਣਜਾਣ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਾਠ ਤੋਂ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਨਾਲ ਸਮਝੋ।
ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ।
ਇਸ ਵਾਕ ਨੂੰ ਦੇਖੋ:
I finally got around to it yesterday. — ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰ ਹੀ ਲਿਆ।
ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ get around to something ਦਾ ਅਰਥ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਤਾਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਵਾਕ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾ ਲਓ ਕਿ ਕੋਈ ਕੰਮ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਨਾ ਸਮਝ ਸਕੋ।
ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਖੋਜਣਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੁਦਰਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ ਹੋ। ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇਖ ਲੈਣਾ ਸਮਾਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਅਰਥ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਲਾਭਦਾਇਕ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ:
ਧਿਆਨ ਦਿਓ → ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਓ → ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਥ ਜਾਂਚੋ → ਅੱਗੇ ਵਧੋ
ਮਕਸਦ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੰਮ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਸੰਦਰਭ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਅਮਲੀ ਤਰੀਕੇ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ “ਸੰਦਰਭ-ਆਧਾਰਿਤ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ” ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਕੁਝ ਆਦਤਾਂ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ।
ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖੋ ਜਿਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮਝ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇ
ਲੇਖ, ਵੀਡੀਓ, ਗੱਲਬਾਤ, ਪੌਡਕਾਸਟ, ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਰਥਪੂਰਨ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਕਿਸੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰ ਸਮੱਗਰੀ ਕਿੰਨੀ ਔਖੀ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਜੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਣਜਾਣ ਸ਼ਬਦ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸੰਦਰਭ ਲਾਭਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ। ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਜਿਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਤੁਸੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਵਾਕੰਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਆਧਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਲਾਭਦਾਇਕ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕੰਸ਼ ਸੰਭਾਲੋ, ਹਰ ਅਣਜਾਣ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ
ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਅਣਜਾਣ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ’ਤੇ ਸਮਾਂ ਲਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਵਾਕੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿਓ ਜੋ ਅਕਸਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਲੱਗਣ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ, ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਉਣ ਜਾਂ ਮੁੜ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਸਿੱਖਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।
ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਵੀ ਰੱਖੋ
ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਬਜਾਏ:
approach → ਤਰੀਕਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਰੱਖੋ:
We need a different approach to this problem. — ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਇਹ ਵਾਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਹੜਾ ਅਰਥ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਰਤੀ ਗਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵੀ ਝਲਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਕੰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਆਮ ਜੋੜਾਂ ਲਈ, ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਾਕੰਸ਼ ਇਕੱਲੇ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਕੰਮ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਹਿਮ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਵਾਕੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੋ ਤੇ ਸੁਣੋ
ਸੰਦਰਭ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਵਾਸਤਾ ਪੈਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ।
ਦੁਹਰਾਈ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵੱਲ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁੜ ਮਿਲੇ। ਨਾਲ ਹੀ, ਪੜ੍ਹਨਾ, ਸੁਣਨਾ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ: ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਦੁਹਰਾਈ ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਵਾਕੰਸ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਲ ਵਾਸਤਾ ਪੈਣਾ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਦੇਖੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਰਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ
ਪਛਾਣਨਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਰਤਣ ਨਾਲੋਂ ਸੌਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵਾਕੰਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਜਨਾਂ ਵਾਰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਫਿਰ ਵੀ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।
ਬਿਨਾਂ ਦੇਖੇ ਕੋਈ ਵਾਕ ਪੂਰਾ ਕਰਨ, ਨਵੇਂ ਵਾਕੰਸ਼ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਸਮਝਾਉਣ, ਆਪਣੀ ਉਦਾਹਰਨ ਲਿਖਣ ਜਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।
ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਬਦਲਾਅ, ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਨੂੰ ਵਰਤਣਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਸੰਦਰਭ ਗੁਆਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣਾ
ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਸੰਦਰਭ ਅਕਸਰ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਕੰਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਦੇਖਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਜੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹੋ — ਪਰ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਦੁਹਰਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਉਸ ਹਾਲਾਤ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।
Vocafy ਨੂੰ ਇਹ ਦੂਰੀ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਵਾਕੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਸਮੇਤ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੁਹਰਾਈ ਤੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜ ਆਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਕਸਦ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਸਿੱਖਣ, ਪੜ੍ਹਨ, ਸੁਣਨ, ਉਚਾਰਨ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਜਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੂਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਆਉਣ।
ਇਹ ਇੱਕ ਸੌਖੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਉਦੋਂ ਹੋਰ ਲਾਭਦਾਇਕ ਬਣਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਸੇ ਥਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਸੰਦਰਭ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ ਨਹੀਂ
ਸੰਦਰਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ ਅਣਜਾਣ ਸ਼ਬਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਸਿਖਾ ਦੇਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸੰਦਰਭ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖ਼ੂਬੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਅਰਥ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ, ਇਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ, ਵਿਆਕਰਨ ਦੇ ਢਾਂਚੇ, ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਲਹਿਜ਼ਾ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਵਾਸਤਾ ਪੈਣ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜੁੜਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਦੁਹਰਾਈ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦੇਖੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਅਹਿਮ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਨੂੰ ਲੋੜ ਵੇਲੇ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਅਰਥ ਸਿੱਖੋ। ਲਾਭਦਾਇਕ ਸੰਦਰਭ ਸੰਭਾਲੋ। ਉਹੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕੰਸ਼ ਮੁੜ ਪੜ੍ਹੋ ਜਾਂ ਸੁਣੋ। ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਵਰਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।
