Belirli bir örnek veya türün bütünü
Belirli bir şeyi mi, herhangi bir örneği mi, yoksa türün bütününü mü kastediyoruz?
Anlamı
Belirli bir şeyden, bir grubun herhangi bir üyesinden ya da türün bütününden söz edebiliriz. Burada önemli olan, hangi örneğin seçildiğinin fark yaratıp yaratmadığıdır. Diller bu anlamları tanımlıklarla, yani isimle birlikte kullanılan küçük sözcüklerle, işaret eden sözcüklerle, başka sözcüklerle veya bağlamla anlatır. Bazı dillerde tanımlık yoktur. Yeni ve bilinen bilgi ise başka bir soruyla ilgilidir: Dinleyen, söz edilen şeyi zaten biliyor mu?
Nasıl fark edilir?
Konuşanın aklında belirli bir kişi veya şey mi var, grubun herhangi bir üyesi olur mu, yoksa türün bütününden mi söz ediliyor? Buna bak.
Ana dilinizde
Türkçede bir isim, önünde başka bir sözcük olmadan türün bütününü veya belirli olmayan bir nesne türünü anlatabilir. Bir, grubun tek bir üyesini belirtir. Nesneyi işaretleyen -(y)ı/-i/-u/-ü hâl eki, genellikle hangi katılımcıya yönelindiğini belirginleştirir veya belirli bir katılımcıyı gösterir. Bu ek, bir ile kullanılan isimlerde de bulunabilir. Bağlam ve başka sözcükler de belirli bir şeyi herhangi bir örnekten ayırmaya yardım eder.
Bana bir kalem verir misin?
Kalem, nesneyi işaretleyen hâl ekini almamıştır. Belirli bir kalem seçilmemiştir.
Dün aldığım bir kitabı sana vereceğim.
Bir kullanılmasına rağmen -ı hâl eki, belirli bir kitabın kastedildiğini gösterir.
Kediler çok uyur.
Önünde başka bir sözcük bulunmayan çoğul isim, kedileri bir tür olarak anlatır.
Öğrenilen dilinizde
İngilizce, hangi şeyin kastedildiğini göstermek için a/an ve the gibi tanımlıkları, yani isimle birlikte kullanılan küçük sözcükleri, ayrıca this ve any gibi sözcükleri kullanır. A/an, hangi üye olduğunu tek başına belirtmeden bir grubun tek bir üyesini sunabilir. Konuşanın aklında belirli bir örnek olsa da a/an kullanılabilir. Türün bütününden söz ederken çoğunlukla tanımlıksız çoğul isim kullanılır. Bunun için başka kalıplar da vardır.
I'm looking for a book I left here.
Burada bıraktığım bir kitabı arıyorum.
İsmin önünde a olsa da konuşanın aklında belirli bir kitap vardır.
You can use any chair.
İstediğin sandalyeyi kullanabilirsin.
Belirli bir sandalyenin seçilmesi gerekmiyor.
Cats need a lot of sleep.
Kedilerin çok uyumaya ihtiyacı vardır.
Tanımlıksız kullanılan cats, kedileri genel olarak bir tür halinde anlatır.
Türkçede isimler tanımlıksız kullanılabildiği için İngilizcede gerekli a/an veya the atlanabilir: *I'm looking for book. → I'm looking for a book. Ayrıca a/an, her zaman herhangi bir örnek demek değildir. Türkçedeki bir kitabı gibi, İngilizcede de a ile başlayan bir ifade belirli bir kitabı anlatabilir.