Dil bilgisel cinsiyet ve isim sınıfları
İsim, başka sözcüklerin biçimini değiştiren bir gruba mı ait?
Anlamı
Bazı dillerde isimler gruplara ayrılır ve başka sözcükler bu gruplara uygun biçimler alır. Gruplar insan, hayvan veya biçim gibi özelliklere dayanabilir. Ancak bir ismin grubu her zaman anlamından anlaşılamaz. Bazı dillerde birkaç grup vardır; bazılarında hiç yoktur. Bazı diller ise sıradan isimleri gruplandırmadan erkekler ve kadınlar için farklı zamirler kullanır. Uyum, biçimlerin birbirine uymasıdır. Dil bilgisel cinsiyet ve isim sınıfları ise bu uyumu gerektirebilen gruplandırmayla ilgilidir.
Nasıl fark edilir?
İsimlerin önündeki küçük sözcükleri, onlarla kullanılan sıfatları ve onların yerini tutan zamirleri karşılaştır. İsimler farklı gruplara ait olduğu için bu sözcüklerin biçimleri değişiyor mu?
Ana dilinizde
Türkçede dil bilgisel cinsiyet yoktur: isimler, sıfatların veya fiillerin biçimini değiştiren cinsiyet gruplarına ayrılmaz. O zamiri bir erkeği, kadını, hayvanı veya nesneyi belirtebilir. Cinsiyeti belirtmek gerektiğinde ayrı sözcükler kullanılır.
O benim ablam.
Kadın olduğunu ablam sözcüğü belirtir; o zamiri tek başına bunu göstermez.
O benim ağabeyim.
Erkek bir kişi için de aynı zamir kullanılır.
Öğrenilen dilinizde
İngilizcede isimler cinsiyet gruplarına ayrılmaz; tanımlıklar ve sıfatlar da buna göre biçim değiştirmez. Tanımlık, ismin önünde kullanılan ve hangi kişi veya şeyin kastedildiğini belirtmeye yardım eden küçük bir sözcüktür. Cinsiyet ayrımı çoğunlukla zamirlerde görülür. He ve she genellikle insanlar için kullanılır. It genellikle nesneleri, çoğu zaman da hayvanları belirtir. They, cinsiyeti bilinmeyen veya önemli olmayan tek bir kişiyi de belirtebilir.
My aunt says she is ready.
Teyzem hazır olduğunu söylüyor.
She, teyzeyi belirtir. Ready sıfatının kadınlar için ayrı bir biçimi yoktur.
The door is open. Please close it.
Kapı açık. Lütfen kapat.
It, kapıyı belirtir. Başka bir dilde kapı sözcüğünün bir cinsiyet grubuna ait olması bunu değiştirmez.
A customer called, but they didn't leave a name.
Bir müşteri aradı ama adını söylemedi.
They, cinsiyetini belirtmeden tek bir müşteriyi anlatır.
Türkçede o, hem erkekler hem kadınlar için kullanıldığı için İngilizcede he ve she karışabilir. Zamiri, kimi anlattığına göre seç. Nesneler için genellikle it kullanılır. Tek bir kişiyi belirten they de hata değildir; kişinin cinsiyeti bilinmiyorsa veya belirtilmesi gerekmiyorsa kullanılabilir.