Ben: Witam ponownie w Vocafy — Język w prawdziwym życiu. Nazywam się Ben. Dziś ruszamy do Azji Wschodniej, aby poznać język, który fascynuje wiele uczących się osób, a przy pierwszym zetknięciu może wydawać się dość przytłaczający. To język japoński.
Ben: Welcome back to Vocafy Language in Real Life. I'm Ben. And today we're heading to East Asia to explore a language that fascinates a lot of learners—and can look fairly intimidating the first time you see it. Japanese.
Mojej stałej współprowadzącej Clary dziś nie ma, dlatego dołącza do mnie Sarah. Witam w programie.
My usual co-host Clara is away, so today I'm joined by Sarah. Welcome to the show.
Sarah: Cześć, Ben. Miło tu być.
Sarah: Hi Ben. It's great to be here.
I rzeczywiście, japoński potrafi zrobić piorunujące pierwsze wrażenie. Dla osób przyzwyczajonych do alfabetu łacińskiego nawet zupełnie zwyczajne japońskie zdanie może wyglądać tak, jakby połączono w nim kilka systemów pisma.
And yes, Japanese can make quite an entrance. If you're used to the Latin alphabet, even a completely ordinary Japanese sentence can look like several writing systems have been mixed together.
Ben: I w pewnym sensie tak właśnie jest. Najpierw widać złożone znaki, potem zaokrąglone symbole, a następnie ostrzejsze, bardziej kanciaste. Czy osoby uczące się japońskiego poznają tak naprawdę trzy alfabety?
Ben: Which, in a way, they have. You've got these complex characters, then curvy symbols, then sharper, more angular ones. Are Japanese learners basically learning three alphabets?
Sarah: Niezupełnie. W języku japońskim zwykle używa się jednocześnie trzech systemów pisma, ale każdy z nich pełni inną funkcję.
Sarah: Not quite. Japanese normally uses three scripts together, but they have different roles.
Pierwszy to kanji. Znaki te wywodzą się z pisma chińskiego, choć język japoński przystosowywał je do swoich potrzeb przez wiele stuleci. Kanji są silnie związane ze znaczeniem i często zapisuje się nimi kluczowe elementy języka — rzeczowniki oraz rdzenie wielu czasowników i przymiotników.
The first is Kanji. These characters came historically from Chinese writing, although Japanese has adapted them over many centuries. Kanji are strongly connected with meaning and are often used for important parts of words—things like nouns and the main part of many verbs and adjectives.
Na przykład znak kanji 山 odczytuje się jako yama i oznacza „górę”.
For example, 山 is the kanji for yama, "mountain."
Ben: Czyli to ta część, która wygląda na skomplikowaną.
Ben: So that's the complicated-looking part.
Sarah: Zazwyczaj tak. Nauka kanji wymaga czasu między innymi dlatego, że jeden znak może mieć kilka sposobów odczytania, zależnie od słowa i kontekstu.
Sarah: Usually, yes. And one reason kanji take time to learn is that a character can have more than one reading depending on the word and context.
Następna jest hiragana. Jej znaki odpowiadają niewielkim jednostkom dźwiękowym — mniej więcej rytmicznym jednostkom japońskiej mowy. Hiragana pełni wiele funkcji gramatycznych. Występuje w partykułach, końcówkach czasowników i wielu słowach, których nie zapisuje się kanji.
Then there is Hiragana. Its symbols represent small sound units—roughly the rhythmic beats of Japanese speech. Hiragana does a lot of grammatical work. You'll see it in particles, verb endings and many words that aren't written with kanji.
Ostatnia jest katakana, która reprezentuje ten sam podstawowy zestaw dźwięków, lecz posługuje się innymi znakami. Szczególnie często służy do zapisywania zagranicznych zapożyczeń, obcych imion i nazw oraz do wyróżniania niektórych wyrazów.
And finally there's Katakana, which represents the same basic set of sounds but uses a different set of symbols. It's especially common for foreign loanwords, foreign names and certain kinds of emphasis.
Ben: Czyli te trzy systemy nie konkurują ze sobą, lecz dzielą się zadaniami.
Ben: So the three systems aren't competing with each other. They divide up the work.
Sarah: Dokładnie.
Sarah: Exactly.
Weźmy proste zdanie o piciu kawy. Podstawowe japońskie wyrazy można zapisać kanji, końcówki gramatyczne i partykuły pojawiają się w hiraganie, a kōhī — kawa — jest zwykle zapisywane katakaną.
Take a simple sentence about drinking coffee. The core Japanese words might use kanji, grammatical endings and particles appear in hiragana, and kōhī—coffee—is normally written in katakana.
Początkowo ta mieszanka wygląda chaotycznie. Gdy jednak wiadomo już, jaką funkcję pełnią poszczególne systemy, zaczyna podpowiadać, jak zbudowane jest zdanie.
At first that mixture looks chaotic. Once you know what the different scripts are doing, it starts giving you clues about the sentence.
Ben: To już brzmi znacznie mniej groźnie.
Ben: That's already much less frightening.
Ale potem dochodzimy do gramatyki. Japoński słynie z umieszczania czasownika na końcu.
But then we get to grammar. Japanese is famous for putting the verb at the end.
Sarah: To jedna z największych różnic dostrzeganych przez osoby anglojęzyczne.
Sarah: That's one of the biggest differences English speakers notice.
Angielski zwykle stosuje szyk podmiot–czasownik–dopełnienie. „Jem jabłko”.
English usually follows Subject-Verb-Object. "I eat an apple."
Japoński opisuje się zazwyczaj jako język o szyku podmiot–dopełnienie–czasownik. Może więc powstać zdanie:
Japanese is commonly described as Subject-Object-Verb. So you can get
「私はりんごを食べます」
「私はりんごを食べます」
Watashi wa ringo o tabemasu.
Watashi wa ringo o tabemasu.
W dużym uproszczeniu: „Co do mnie, jabłko jem”.
Very roughly, "As for me, apple eat."
Najważniejsze jest to, że główne orzeczenie zwykle pojawia się pod koniec.
The important thing is that the main predicate normally comes toward the end.
Ben: Skoro jednak japoński szyk wyrazów jest bardziej elastyczny, skąd wiadomo, które słowo pełni jaką funkcję?
Ben: But if Japanese word order is more flexible, how do people know which word is doing what?
Sarah: Właśnie tutaj niezwykle przydatne stają się partykuły.
Sarah: This is where particles become incredibly useful.
To krótkie znaczniki gramatyczne umieszczane po słowach lub wyrażeniach, które wskazują ich funkcję.
They're short grammatical markers that come after words or phrases and tell you something about their role.
W naszym zdaniu wa oznacza, że watashi — „ja” — jest tematem. Partykuła o wskazuje natomiast, że ringo — „jabłko” — jest dopełnieniem czasownika.
In our sentence, wa marks watashi—"I"—as the topic. The particle o marks ringo—"apple"—as the object of the verb.
Partykuły można sobie wyobrazić jako małe etykietki doczepione do poszczególnych części zdania.
You can think of particles as little labels attached to parts of the sentence.
Ben: Czyli angielski w dużej mierze opiera się na pozycji wyrazów, a japoński może bardziej polegać na takich etykietach.
Ben: So English relies quite heavily on position. Japanese can rely more on these labels.
Sarah: To dobry sposób myślenia, choć szyk wyrazów w japońskim nie jest całkowicie dowolny.
Sarah: That's a useful way to think about it, although Japanese word order isn't completely free.
Jest jeszcze jedna różnica, którą dość szybko dostrzegają osoby uczące się japońskiego. W tym języku często pomija się elementy, których znaczenie jest już dla wszystkich jasne.
And there's another difference that learners discover quite quickly. Japanese often leaves things out when everybody already knows what they are.
Nie trzeba bez przerwy mówić „ja” ani „ty”, jeśli wynika to jasno z kontekstu.
You don't have to keep saying "I" or "you" if the context makes it obvious.
Ben: Brzmi oszczędnie, ale dla początkujących może być zdradliwe.
Ben: Which sounds efficient, but probably dangerous for a beginner.
Sarah: Początkowo tak. Osoby uczące się często szukają podmiotu i myślą: „Chwila — gdzie się podział?”.
Sarah: At first, yes. Learners often search for the subject and think, "Wait—where did it go?"
Z czasem zaczyna być jednak widoczne, że uczestnikom rozmowy wcale nie brakuje tej informacji. Jest zrozumiała dzięki kontekstowi.
But eventually you start noticing that the missing information isn't really missing for the people in the conversation. It's understood from context.
Ben: To prowadzi nas do kolejnej słynnej cechy japońskiego — uprzejmości.
Ben: That brings us nicely to another famous part of Japanese. Politeness.
Często słyszy się o keigo, skomplikowanym systemie, w którym sposób mówienia trzeba dostosować do rozmówcy.
People often hear about Keigo, this complicated system where you have to change the way you speak depending on the person in front of you.
Jak wielka jest w praktyce ta różnica?
How dramatic is it really?
Sarah: Ten system naprawdę istnieje i może być bardzo rozbudowany.
Sarah: The system is real, and it can become quite sophisticated.
Japoński ma standardowy styl uprzejmy, formy wyrażające szacunek, które podnoszą rangę działań drugiej osoby, oraz formy skromne, obniżające pozycję mówiącego lub jego grupy wobec kogoś innego.
Japanese has ordinary polite speech, respectful forms that elevate another person's actions, and humble forms that lower the speaker's own side in relation to someone else.
Czasami wymaga to specjalnego słownictwa, a czasami określonych konstrukcji gramatycznych.
Sometimes that involves special vocabulary. Sometimes it involves grammatical patterns.
Tak więc japoński używany w rozmowie z bliskim przyjacielem może wyraźnie różnić się od języka stosowanego wobec klienta, starszego rangą współpracownika lub osoby poznawanej w formalnych okolicznościach.
So yes, the Japanese you use with a close friend can be noticeably different from the Japanese used with a customer, senior colleague or someone you're meeting formally.
Ben: Czyli to znacznie więcej niż dodanie czegoś w rodzaju angielskiego „sir”.
Ben: So much more than adding the equivalent of "sir."
Sarah: Zdecydowanie.
Sarah: Definitely.
Nie warto jednak wyobrażać sobie, że dla początkujących każda rozmowa jest społecznym polem minowym.
But I wouldn't want beginners to imagine that every conversation is a social minefield.
Za pomocą podstawowych uprzejmych form można przekazać bardzo wiele na długo przed opanowaniem formalnego keigo. Nawet rodzimi użytkownicy języka poznają część bardziej formalnych konwencji dopiero wraz z wejściem w życie zawodowe.
You can communicate a lot with basic polite Japanese long before you master formal keigo. Even native speakers learn some of the more formal conventions as they enter professional life.
Znaczenie ma również kontekst. Wiek, stopień zażyłości, rola zawodowa, sytuacja oraz to, czy dana osoba jest uznawana za członka własnej grupy, mogą wpływać na wybór języka.
And context matters. Age, familiarity, professional role, the situation and whether someone is considered part of your own group can all affect the language people choose.
Ben: To znacznie ciekawsze niż proste stwierdzenie: „Japończycy są niezwykle uprzejmi”.
Ben: That's much more interesting than simply saying, "Japanese people are extremely polite."
Sarah: Dokładnie. Uprzejmość istnieje w każdym języku. Japoński po prostu wyraża niektóre rozróżnienia społeczne poprzez gramatykę i szczególnie widoczne, utrwalone konwencje.
Sarah: Exactly. Politeness exists in every language. Japanese simply grammaticalises and conventionalises some social distinctions in particularly visible ways.
Ben: Wyjaśnijmy teraz jeszcze jedną kwestię.
Ben: Now let's clear up something else.
Japoński używa chińskich znaków, więc wiele osób naturalnie zakłada, że języki japoński i chiński muszą być ze sobą blisko spokrewnione.
Japanese uses Chinese characters, so people naturally assume Japanese and Chinese must be closely related languages.
Czy rzeczywiście tak jest?
Are they?
Sarah: Nie — nie w znaczeniu przynależności do tej samej rodziny językowej.
Sarah: No. Not in the sense of belonging to the same language family.
Japoński należy do rodziny japonicznej, obejmującej również języki riukiuańskie. Chiński należy natomiast do rodziny chińsko-tybetańskiej.
Japanese belongs to the Japonic language family, which also includes the Ryukyuan languages. Chinese belongs to the Sino-Tibetan family.
Ich podstawowe struktury bardzo się różnią.
Their basic structures are very different.
Mylące byłoby jednak również stwierdzenie, że ich związek ogranicza się do pisma.
But saying that the connection ends with writing would also be misleading.
Ben: Ponieważ Chiny wywarły na japoński znacznie szerszy wpływ?
Ben: Because China influenced Japanese much more broadly?
Sarah: Zdecydowanie.
Sarah: Very much so.
Japoński przejął chińskie znaki, a przez stulecia zapożyczył również ogromny zasób chińskiego słownictwa. Współczesny japoński zawiera więc rozległą warstwę słownictwa sinojapońskiego.
Japanese adopted Chinese characters and also borrowed a huge amount of vocabulary from Chinese over centuries. So modern Japanese contains a large layer of Sino-Japanese words.
Przypomina to trochę ogromny wpływ łaciny i języka francuskiego na angielskie słownictwo — z tą różnicą, że w Japonii historia pisma czyni ten związek jeszcze bardziej widocznym.
It's a little like the enormous influence Latin and French had on English vocabulary—except that in Japan the history of writing makes the connection even more visible.
Japoński i chiński nie są więc blisko spokrewnione genealogicznie, ale łączy je niezwykle ważna historia kontaktów kulturowych i językowych.
So Japanese and Chinese aren't close genetic relatives, but they have an extremely important history of cultural and linguistic contact.
Ben: Brzmią też zupełnie inaczej.
Ben: And they sound very different too.
Języki chińskie słyną z tonów. Japoński nie jest językiem tonalnym w takim samym sensie, prawda?
Chinese languages are famous for tone. Japanese isn't a tonal language in quite the same way, right?
Sarah: Zgadza się, choć warto zwrócić uwagę na ważny szczegół.
Sarah: Right, although there's an important detail.
W językach takich jak chiński mandaryński różne tony pozwalają rozróżniać wiele słów. W standardowej tokijskiej odmianie japońskiego funkcjonuje natomiast tak zwany system akcentu wysokościowego.
In languages such as Mandarin Chinese, different tone patterns can distinguish many words. Standard Tokyo Japanese instead has what's usually called a pitch-accent system.
Wysokość tonu nadal może rozróżniać słowa, ale system działa inaczej.
Pitch can still distinguish words, but the system works differently.
Dla początkujących japońska wymowa ma jednak kilka przyjaznych cech. System samogłoskowy jest stosunkowo niewielki, a po opanowaniu kany związek między zapisem a podstawową wymową okazuje się znacznie bardziej regularny niż w angielskiej ortografii.
For a beginner, though, Japanese pronunciation has some friendly features. It has a relatively small vowel system, and once you've learned kana, the relationship between writing and basic pronunciation is much more regular than English spelling.
Ben: Czy zatem japońska wymowa jest łatwa?
Ben: So is Japanese pronunciation easy?
Sarah: Powiedziałabym raczej, że jej podstawy są przystępne, a nie po prostu „łatwe”.
Sarah: I'd say the basics are approachable rather than simply "easy."
Nadal trzeba przyzwyczaić się do różnic między długimi i krótkimi samogłoskami, podwojonych spółgłosek, rytmu oraz akcentu wysokościowego. Te różnice mogą mieć znaczenie.
Learners still have to get used to things like long and short sounds, doubled consonants, rhythm and pitch accent. Those differences can matter.
W porównaniu z systemem pisma często okazuje się jednak, że zrozumiałą japońską wymowę można osiągnąć stosunkowo wcześnie.
But compared with the writing system, learners often find that they can start producing understandable Japanese sounds relatively early.
Ben: A potem Japonia zdaje się odwdzięczać, zapożyczając mnóstwo angielskich słów.
Ben: And then Japan seems to return the favour by borrowing enormous numbers of English words.
Sarah: Rzeczywiście.
Sarah: It does.
We współczesnym japońskim znajduje się bardzo wiele zapożyczeń z angielskiego, które zazwyczaj zapisuje się katakaną.
Modern Japanese has borrowed heavily from English, and these words usually appear in katakana.
Nie zawsze jednak funkcjonują one tak, jak oczekiwałaby tego osoba anglojęzyczna.
But they don't always behave exactly as an English speaker expects.
Zapożyczone słowo może zmienić wymowę, zostać skrócone, a nawet zyskać nowe znaczenie.
A borrowed word can change its pronunciation, become shorter or even develop a new meaning.
Przykładem jest manshon, pochodzące od angielskiego słowa „mansion”, czyli „rezydencja”. W japońskim oznacza ono zwykle rodzaj budynku wielorodzinnego lub apartamentowca, a nie ogromny luksusowy dom.
Take manshon, from English "mansion." In Japanese it normally refers to a type of apartment or condominium building—not a giant luxury house.
Ben: To mogłoby zakończyć się dość rozczarowującym oglądaniem nieruchomości.
Ben: That could lead to a fairly disappointing property viewing.
Sarah: Albo zaskakująco tanią „rezydencją”.
Sarah: Or a surprisingly affordable mansion.
Istnieje też wasei-eigo, dosłownie „angielski stworzony w Japonii”. Są to wyrażenia tworzone w Japonii z elementów przypominających angielski.
And then there's wasei-eigo, literally "Japanese-made English." These are expressions created in Japan from English-looking material.
Klasycznym przykładem jest salaryman, czyli etatowy pracownik firmy — tradycyjnie zwłaszcza mężczyzna wykonujący pracę umysłową.
A classic example is salaryman, referring to a salaried company employee, traditionally especially a male white-collar worker.
Brzmi, jakby było zwyczajnym angielskim słowem, ale powstało jako japońskie wyrażenie.
It sounds as though it should be ordinary English, but the word developed as a Japanese expression.
Ben: Czyli nawet gdy japoński coś zapożycza, niekoniecznie pozostawia słowo bez zmian.
Ben: So even when Japanese borrows, it doesn't necessarily leave the word untouched.
Sarah: Dokładnie. Zapożyczanie nie oznacza kopiowania. Języki przekształcają wyrazy tak, aby pasowały do ich własnego systemu dźwiękowego, gramatyki i kultury.
Sarah: Exactly. Borrowing doesn't mean copying. Languages reshape things to fit their own sound system, grammar and culture.
Ben: Jest jeszcze jedna część japońskiego słownictwa, która zawsze wydaje się niezwykle ekspresyjna. Chodzi o wszystkie te wyrazy brzmiące jak to, co opisują.
Ben: There's another part of Japanese vocabulary that always seems incredibly expressive. All those words that sound like what they're describing.
Sarah: Japoński ma wyjątkowo bogaty zbiór wyrazów mimetycznych, czyli opartych na symbolice dźwiękowej.
Sarah: Japanese has a remarkably rich group of mimetic, or sound-symbolic, words.
Niektóre rzeczywiście są onomatopejami.
Some really are what English speakers would call onomatopoeia.
Na przykład zaa-zaa może oddawać odgłos ulewnego deszczu.
For example, zaa-zaa can describe the sound of heavy rain.
Japońska symbolika dźwiękowa znacznie wykracza jednak poza naśladowanie prawdziwych odgłosów.
But Japanese sound symbolism goes much further than actual noises.
Kira-kira może opisywać coś, co lśni lub migocze.
Kira-kira can describe something glittering or sparkling.
Z kolei waku-waku opisuje pełne ekscytacji oczekiwanie, gdy nie można się czegoś doczekać.
And waku-waku describes that excited, expectant feeling when you're looking forward to something.
Ben: Czyli dźwiękowo naśladowane są rzeczy, które same wcale nie wydają dźwięku.
Ben: So you're imitating things that don't actually make a sound.
Sarah: Dokładnie.
Sarah: Exactly.
Istnieją wyrazy mimetyczne opisujące ruch, fakturę, wygląd, odczucia fizyczne i emocje.
There are mimetic words for movement, texture, appearance, physical sensations and emotions.
Między innymi dlatego tak łatwo zapadają w pamięć. Brzmienie słowa często wydaje się związane z opisywanym doświadczeniem.
That's part of what makes them so memorable. The sound of the word often feels connected to the experience it's describing.
Ben: Wreszcie dochodzimy do wyrażenia z naszego tytułu: 「空気を読む」 — kūki o yomu.
Ben: Now we finally come to the phrase in our title, 「空気を読む」—kūki o yomu.
Dosłownie: „czytać powietrze”.
Literally, "read the air."
Co właściwie oznacza to wyrażenie?
What does that actually mean?
Sarah: Naturalnym polskim odpowiednikiem najczęściej byłoby „wyczuć atmosferę”.
Sarah: A natural English equivalent would often be "read the room."
Chodzi o dostrzeżenie nastroju, relacji między ludźmi i tego, czego nie mówi się wprost — oraz odpowiednie dostosowanie zachowania.
It means noticing the mood, the relationships between people and the things that aren't being stated directly—and adjusting your behaviour accordingly.
Załóżmy, że trwa spotkanie. Nikt nie mówi wprost, że należy porzucić jakiś pomysł, ale reakcje osób przy stole wskazują, że dalsze naleganie byłoby niezręczne.
Imagine you're in a meeting. Nobody explicitly says that an idea should be dropped, but you can sense from the reactions around the table that continuing to push it would be awkward.
Udało się odczytać atmosferę.
You've read the air.
Ben: Często wiąże się to z określeniem japońskiego jako „języka wysokiego kontekstu”.
Ben: And this is often connected to the idea that Japanese is a "high-context language."
Sarah: Tak, choć warto ostrożnie posługiwać się tym określeniem.
Sarah: Yes, although I'd be careful with that phrase.
Czasem mówi się, że japońska kultura jest kulturą „wysokiego kontekstu”, co oznacza, że komunikacja stosunkowo silnie opiera się na wspólnym kontekście sytuacyjnym i informacjach przekazywanych nie wprost.
You sometimes hear Japanese culture described as "high-context," meaning that people rely relatively heavily on shared circumstances and implicit information.
To może być użyteczny punkt wyjścia, ale nie jest regułą japońskiej gramatyki ani tym bardziej nie oznacza, że każdy Japończyk komunikuje się pośrednio.
That can be a useful starting point, but it isn't a law of Japanese grammar, and it certainly doesn't mean every Japanese person communicates indirectly.
Można natomiast z całą pewnością powiedzieć, że kontekst naprawdę ma w japońskim duże znaczenie.
What we can say is that context really does matter in Japanese.
Podmioty i dopełnienia często się pomija, gdy jasno wynikają z sytuacji. Odpowiedni poziom uprzejmości zależy od relacji i okoliczności. Wyrażenia takie jak kūki o yomu pokazują też, że zwracanie uwagi na niewypowiedziane informacje społeczne jest mocno zakorzenione w kulturze i ma duże znaczenie.
Subjects and objects are often omitted when they're obvious. The appropriate level of politeness depends on the relationship and situation. And expressions like kūki o yomu show that attention to unspoken social information is culturally familiar and important.
Ben: Czyli nauka japońskiego nie polega na odkryciu, że Japończycy porozumiewają się jakoś telepatycznie.
Ben: So learning Japanese isn't about discovering that Japanese people somehow communicate telepathically.
Sarah: Niestety nie. To znacznie przyspieszyłoby naukę języka.
Sarah: Unfortunately not. That would make language learning much quicker.
Z czasem można jednak oswoić się z tym, że nie każdą informację trzeba powtarzać.
But you do gradually become more comfortable with information that doesn't need to be repeated.
Początkowo osoby uczące się chcą, aby każde zdanie dokładnie wskazywało, kto co komu zrobił.
At first, a learner wants every sentence to tell them exactly who did what to whom.
Później pojawia się inne pytanie: „Biorąc pod uwagę całą sytuację, co rozumie się tutaj samo przez się?”.
Later, you start asking a different question. "Given everything that's happening here, what would naturally be understood?"
To bardzo przydatna zmiana perspektywy.
And that's a useful shift.
Ben: Podoba mi się to.
Ben: I like that.
Na początku japoński wygląda jak ściana nieznanych symboli. Gdy jednak przyjrzeć się bliżej, okazuje się, że systemy pisma mają różne zadania. Partykuły pomagają uporządkować zdanie. Czasownik zazwyczaj wyznacza jego koniec. Formy uprzejmości odzwierciedlają relacje i sytuacje. Kontekst pozwala natomiast nie powtarzać tego, co wszyscy już rozumieją.
So Japanese begins with what looks like a wall of unfamiliar symbols. But once we look closer, the scripts have different jobs. Particles help organise the sentence. The verb tends to anchor the end. Politeness reflects relationships and situations. And context helps speakers avoid saying things that everyone already understands.
Sarah: Dokładnie.
Sarah: Exactly.
Japoński jest pod pewnymi względami naprawdę trudny. Nauka kanji wymaga czasu. Gramatyka zmusza osoby anglojęzyczne do budowania zdań w inny sposób. Język formalny może być skomplikowany.
Japanese is difficult in some very real ways. Learning kanji takes time. Grammar asks English speakers to build sentences differently. Formal language can become complicated.
Ale obce nie znaczy nielogiczne.
But unfamiliar doesn't mean illogical.
Gdy zaczyna się dostrzegać wzorce, onieśmielająca strona tekstu zmienia się w system, który można stopniowo nauczyć się odczytywać.
Once you start seeing the patterns, that intimidating page becomes a system you can gradually learn to read.
A z czasem być może udaje się też nieco lepiej odczytywać otaczającą go atmosferę.
And eventually, perhaps, you start reading a little of the air around it too.
Ben: To idealne podsumowanie.
Ben: That's a perfect place to finish.
Sarah, dziękuję za udział w programie.
Sarah, thank you for joining us.
Sarah: Cała przyjemność po mojej stronie, Ben.
Sarah: It was my pleasure, Ben.
Ben: Dziękuję również wszystkim słuchającym. Do usłyszenia w kolejnym odcinku Vocafy — Język w prawdziwym życiu.
Ben: And thanks to everyone listening. We'll see you next time on Vocafy Language in Real Life.