Yêu cầu và mệnh lệnh
Ta muốn người khác làm gì hoặc ngừng làm gì?
Ý nghĩa
Yêu cầu và mệnh lệnh nhằm khiến người khác làm hoặc ngừng làm một việc. Cách nói có thể từ lời nhờ nhẹ nhàng đến mệnh lệnh dứt khoát. Các ngôn ngữ có thể dùng dạng động từ riêng, câu có hình thức câu hỏi, từ nhỏ hoặc giọng nói. Một số không có dạng riêng cho mệnh lệnh. Câu hỏi muốn có thông tin, còn Yêu cầu và mệnh lệnh muốn có hành động.
Cách nhận biết
Tìm lời nhờ hoặc lời bảo người khác hành động, kể cả khi lời đó có hình thức câu hỏi.
Trong ngôn ngữ mẹ đẻ của Bạn
Tiếng Việt có thể yêu cầu hành động bằng chính động từ, không cần thêm đuôi riêng cho mệnh lệnh. Đừng mở đầu lời bảo không làm một việc. Hãy thường gặp trong hướng dẫn và lời khuyến khích. Từ xưng hô cùng các cách nói như giúp...với, đi và nhé góp phần làm lời yêu cầu nghe trực tiếp hoặc thân thiện hơn.
Chị mở cửa giúp em với.
Giúp em với trình bày hành động như một lời nhờ giúp đỡ.
Đừng để thức ăn ngoài nắng.
Ngồi xuống đi.
Đi thúc giục người nghe hành động; ở đây nó không chỉ việc di chuyển.
Trong ngôn ngữ Bạn đang học
Mệnh lệnh trong tiếng Anh thường dùng dạng nguyên mẫu không to, tức dạng như take hoặc come, và không có chủ ngữ you. Mệnh lệnh phủ định đặt don't trước dạng này. Lời yêu cầu thường dùng please hoặc câu hỏi với can, could hay would.
Take a seat.
Mời bạn ngồi.
Mệnh lệnh dùng dạng nguyên mẫu không to take và bỏ you.
Don't touch that pan.
Đừng chạm vào cái chảo đó.
Don't đứng trước dạng nguyên mẫu không to touch.
Could you pass the bread, please?
Bạn đưa giúp tôi bánh mì được không?
Câu có hình thức câu hỏi, nhưng người nói đang yêu cầu một hành động.
Tiếng Việt dùng đừng trước hành động để bảo không làm, nên bạn dễ dùng riêng not trong tiếng Anh. Mệnh lệnh phủ định cần don't: *Not touch that pan. → Don't touch that pan. Trong lời yêu cầu bằng tiếng Việt, ta thường nêu người nghe bằng anh, chị hoặc em. Mệnh lệnh thông thường trong tiếng Anh lại thường bỏ chủ ngữ you.