İyelik
Kime veya neye ait?
Anlamı
İyelik, ait olmayı ve yakın bağları gösterir. Bir nesneyi sahibine, bir çocuğu anne babasına veya bir kitabı yazarına bağlayabilir. Diller bu ilişkiyi eklerle, ayrı sözcüklerle veya sözcük sırasıyla kurar. Bazı dillerde iyelik eki yoktur. Parça ve bütün, bir şeyin parçalarına veya bir grubun üyelerine odaklanır. İyelik ise sahipliği ve başka yakın bağları da kapsar.
Nasıl fark edilir?
Bir şeyin kime ait olduğunu ya da birinin veya bir şeyin kiminle yakın bağı bulunduğunu gösteren bölümü bul. Bu bağın mutlaka sahiplik olması gerekmez.
Ana dilinizde
Türkçede iyelik ilişkisi genellikle hem sahibin hem de sahip olunan şeyin üzerinde eklerle gösterilir. Sahibi belirten isim ilgi hâli eki alır. Sahip olunan şeyi belirten isim ise sahibini gösteren bir iyelik eki alır. İyelik eki ve bağlam, sahibin kim olduğunu açıkça gösteriyorsa sahibi ayrıca söylemek gerekmez.
Ayşe'nin çantası burada.
Hem Ayşe'nin hem de çantası, aralarındaki iyelik ilişkisini gösteren ekler taşır.
Telefonum evde kaldı.
-um iyelik eki, sahibi ayrıca söylemeden telefonun bana ait olduğunu gösterir.
Okulun bahçesi çok büyük.
Aynı yapı yalnızca kişisel sahipliği değil, okul ile bahçesi arasındaki yakın bağı da gösterir.
Öğrenilen dilinizde
İngilizcede sahibi belirten sözcük çoğu zaman isimden önce gelir: my bag veya Emma's bag. Mine ve hers gibi biçimler ise ardından isim gelmeden kullanılır. Of, the name of the street örneğindeki gibi başka birçok bağlantıyı kurar. Bir cümlede sahiplik bildirmek için have da kullanılır: I have a bike.
This is my seat.
Burası benim yerim.
My isimden önce gelir; onunla birlikte the kullanılmaz.
Emma's brother lives nearby.
Emma'nın erkek kardeşi yakınlarda oturuyor.
's burada sahipliği değil, aile bağını gösterir.
That blue bag is mine.
Şu mavi çanta benim.
Mine, ardından isim gelmeden tek başına kullanılır.
Türkçede sahip olunan isim de iyelik eki aldığı için İngilizcede 's işaretini yanlış isme ekleyebilirsin. İngilizcede bu işaret sahibin üzerindedir. Türkçede çantam tek başına sahibini gösterebilir; İngilizcede my bag derken my sözcüğünü atlama. Ayrıca isimden önce my, isim olmadan mine kullanılır: *This is mine bag. → This is my bag.