Eylem ve olay
Biri ne yapıyor veya ne oluyor?
Anlamı
Eylem ve olay, birinin ne yaptığını veya ne olduğunu anlatır. Kapıyı açmak gibi isteyerek yapılan bir şey olabilir. Bardağın düşmesi gibi kimsenin seçmediği bir olay da olabilir. Diller bunları genellikle fiillerle anlatır. Ekler veya yardımcı sözcükler de kullanılabilir. Ancak bazı dillerde fiil üzerinde zaman veya kişi belirtilmez. Durum ve varlık bir şeyin nasıl olduğunu veya var olup olmadığını anlatır. Bu blok ise bir şeyin gerçekleşmesine odaklanır.
Nasıl fark edilir?
Birinin ne yaptığını veya ne olduğunu söyleyen bölümü bul. İsteyerek yapan birinin bulunmadığı olayları da hesaba kat.
Ana dilinizde
Türkçede eylemler ve olaylar genellikle fiillerle anlatılır. Fiil, sıradan bir cümlede sonda bulunur. Fiildeki ekler zamanı ve kişiyi gösterir; olumsuzluk gibi anlamlar da katabilir. Aynı fiil sistemi hem isteyerek yapılan eylemleri hem de kimsenin seçmediği olayları anlatır.
Elif pencereyi açtı.
Fiilde geçmiş zaman eki vardır.
Bardak yere düştü.
Fiil bir olayı anlatır. Olayı isteyerek gerçekleştiren biri belirtilmez.
Sahilde yürüyoruz.
Fiil biçimi, eylemin sürdüğünü ve öznenin biz olduğunu gösterir.
Öğrenilen dilinizde
İngilizcede eylem veya olay genellikle bir fiille anlatılır. Fiilin biçimi ve yardımcı fiiller, olayın zamanını ve sürüp sürmediğini gösterebilir. Kimsenin isteyerek gerçekleştirmediği olaylarda da fall, arrive veya melt gibi fiiller kullanılır.
Ben cooks dinner every evening.
Ben her akşam akşam yemeğini pişirir.
Cooks düzenli yapılan bir eylemi belirtir. -s eki, özne olan Ben ile uyumludur.
The snow is melting.
Kar eriyor.
Is melting, sürmekte olan bir değişimi gösterir. Değişimi isteyerek gerçekleştiren biri yoktur.
The bus arrived late.
Otobüs geç geldi.
Arrived bir olayı belirtir ve onu geçmiş zamana yerleştirir.
Türkçede kişi ekleri sayesinde özne söylenmeyebilir. İngilizcede ise genellikle açık bir özne gerekir. Türkçede -iyor ile tek sözcükte anlattığın sürmekte olan eylem, İngilizcede be ve -ing biçimini gerektirebilir: *The snow melting. → The snow is melting. Ayrıca İngilizcede he, she ve it ile kullanılan bazı fiillerin -s ekini ve düzenli fiillerin geçmişte aldığı -ed ekini unutma.