Sözcüğün gerektirdiği öğeler
Bu sözcüğün yanında ne bulunmalı ve hangi biçimde olmalı?
Anlamı
Bazı sözcükler, kendilerine bağlanan sözcüğün belirli bir biçimde olmasını gerektirir. Yalnızca anlamca uygun olması yetmez. Kalıbı bilmek, bir kişiyi, nesneyi veya başka bir eylemi o sözcüğe bağlamaya yardım eder. Diller bunun için ekler, küçük bağlayıcı sözcükler veya belirli fiil biçimleri kullanabilir. Bazı diller bu bağlantılarda ek kullanmaz. Yerleşik sözcük birliktelikleri alışılmış sözcük seçimiyle ilgilidir. Sözcüğün gerektirdiği öğeler ise bağlantının biçimiyle ilgilidir.
Nasıl fark edilir?
Bir sözcük seç ve yanında nelerin bulunabildiğini kontrol et. Bu öğeler söylenmeden bırakılabilir mi? Kullanıldıklarında hangi biçimleri kabul edilir?
Ana dilinizde
Türkçede bir fiil veya sıfat, kendisine bağlanan sözcükte belirli bir hâl eki gerektirebilir. Hâl eki, ismin cümlede başka sözcüklerle nasıl ilişkili olduğunu gösterir. Güvenmek -e/-a, korkmak ise -den/-dan ister. Bazı fiiller, eylemle ilgili kişi veya şeyi belirten bir nesne alır. Bazıları da gelmek istiyorum örneğindeki gelmek gibi bir mastar gerektirir. Gereken biçim, sözcükle birlikte öğrenilmelidir.
Sana güveniyorum.
Güvenmek -e/-a ister. Sana, sen zamirinin bu eki almış biçimidir.
Otobüsü bekliyorum.
Beklemek nesne alır. Burada hangi otobüsün kastedildiği anlaşılabildiği için otobüs sözcüğüne -ü eki gelmiştir.
Karanlıktan korkuyorum.
Korkmak -den/-dan gerektirir. Bu ek burada -tan biçimindedir.
Öğrenilen dilinizde
İngilizcede fiiller, sıfatlar ve isimler belirli bir ön edat veya belirli biçimde bir öğe isteyebilir. Ön edat, bağlantı kurmak için ilgili sözcük grubunun önüne gelen küçük bir sözcüktür. Ardından bir eylem geldiğinde, sözcüğe göre to ile fiil ya da -ing biçimi gerekir. Anlam açıksa bazı öğeler söylenmeyebilir. Ancak kullanıldıklarında biçimleri serbestçe seçilemez.
I often listen to the radio.
Sık sık radyo dinlerim.
Listen, dinlenen şeyi belirtmek için to kullanır.
I'm afraid of dogs.
Köpeklerden korkarım.
Afraid, korkuya yol açan şeyi belirtmek için of kullanır.
I enjoy cooking.
Yemek yapmaktan hoşlanırım.
Enjoy ardından gelen eylem -ing biçimini alır; to ile fiil kullanılmaz.
Türkçede bu bağlantılar sıkça eklerle kurulduğu için İngilizcedeki ön edatı atlayabilir veya yanlış seçebilirsin. Örneğin Türkçede radyoyu dinlemek denirken İngilizcede listen to gerekir. Ardından gelen eylemi de her zaman to ile bağlayamazsın: *I enjoy to cook. → I enjoy cooking. Gereken bağlantıyı sözcükle birlikte öğren.