Người, động vật hay sự vật
Đang nói về người, động vật hay sự vật?
Ý nghĩa
Việc nói về người, động vật hay sự vật có thể ảnh hưởng đến cách chọn từ và dạng từ. Sự phân biệt này có thể giúp đặt câu hỏi hoặc nối đối tượng với phần mô tả. Các ngôn ngữ phân biệt theo những cách khác nhau; một số không đánh dấu sự khác biệt này trong ngữ pháp. Giống ngữ pháp và lớp danh từ nói về các nhóm danh từ không nhất thiết trùng với ba loại này.
Cách nhận biết
So sánh cách đặt câu hỏi hoặc cách nói đến người, động vật và sự vật trong những câu có cấu trúc tương tự.
Trong ngôn ngữ mẹ đẻ của Bạn
Tiếng Việt dùng ai để hỏi về người, gì hoặc cái gì để hỏi về sự vật hay loại sự vật. Từ dùng để gọi hoặc nói đến người thường phụ thuộc vào tuổi và quan hệ. Từ chỉ đơn vị đếm, tức từ dùng để đếm từng đối tượng, cũng thể hiện sự phân biệt: con dùng với nhiều động vật, cái dùng với nhiều đồ vật. Động từ không đổi dạng theo những loại đối tượng này.
Ai đang gõ cửa?
Ai hỏi về người.
Lan đang cho con mèo ăn.
Con là từ chỉ đơn vị đếm thường dùng với mèo.
Nam đang sửa cái quạt.
Cái là từ chỉ đơn vị đếm thường dùng với quạt.
Trong ngôn ngữ Bạn đang học
Tiếng Anh thường dùng who để hỏi về người và what để hỏi về sự vật hoặc sự việc. Khi nói đến người, dùng he, she hoặc they; they cũng dùng cho một người chưa biết giới tính. Sự vật thường dùng it. Động vật có thể dùng it, he hoặc she. Đại từ quan hệ, tức từ nối danh từ với phần mô tả danh từ đó, gồm who cho người, which cho sự vật hoặc động vật, và that cho cả hai.
The woman who lives next door is a nurse.
Người phụ nữ ở nhà bên cạnh là y tá.
Who nối phần mô tả với một người.
My bike, which is quite old, still works.
Xe đạp của tôi khá cũ nhưng vẫn dùng được.
Which bổ sung thông tin về một vật. Không thể thay bằng that trong câu có phần thông tin được ngăn bằng dấu phẩy này.
Our cat is hungry. She is waiting by her bowl.
Mèo nhà tôi đang đói. Nó đang đợi bên bát ăn của mình.
She chỉ một con mèo cái được nói đến như một cá thể riêng.
Tiếng Việt có thể dùng nó cho người, động vật và đồ vật, nhưng tiếng Anh không dùng it như cách thông thường để nói đến một người. Cần chọn he, she hoặc they phù hợp. Tiếng Việt cũng dùng mà để nối phần mô tả cho cả người lẫn vật, nên dễ nhầm who với which: *the woman which lives next door → the woman who lives next door.