Türkçe
83 dil yapı taşından 12 tanesi gösteriliyor

Eylemi yapan veya olaya yol açan

kılıcı özne edilgen çatı
Katılımcılar, olaylar ve durumlar
Türkçe

Eylemi yapanın veya olaya yol açanın özne olduğu sıradan bir cümlede, özne özel bir hâl eki almaz. Genellikle nesneden, yani eylemin yöneldiği kişi veya şeyden önce gelir. Ancak ekler sayesinde sözcük sırası değişebilir. Edilgen çatı, eylemi yapan yerine eylemden etkilenenin öne çıkarıldığı anlatımdır. Böyle bir cümlede eylemi yapan, tarafından ile belirtilebilir.

Ece sofrayı hazırladı.

Rüzgâr kapıyı kapattı.

Bu afiş öğrenciler tarafından hazırlandı.

İngilizce

İngilizcede bir eylemi anlatan sıradan bir bildirme cümlesinde, eylemi yapan veya olaya yol açan genellikle öznedir ve fiilden önce gelir. Özne bir insan, hayvan veya nesne olabilir. Edilgen çatı, eylemi yapan yerine eylemden etkilenenin öne çıkarıldığı anlatımdır. Böyle bir cümlede eylemi yapan by ile belirtilebilir veya hiç söylenmeyebilir.

Tom washed the dishes.

Tom bulaşıkları yıkadı.

The sun melted the snow.

Güneş karı eritti.

We moved the table.

Masayı taşıdık.

Olaydan etkilenen katılımcı

doğrudan nesne nesne edilgen çatı
Katılımcılar, olaylar ve durumlar
Türkçe

Türkçede olaydan etkilenen katılımcı çoğu zaman nesnedir; yani eylemin yöneldiği kişi veya şeydir. Hangi kişi ya da şey olduğu belli olan veya özellikle kastedilen nesne genellikle -ı/-i/-u/-ü eki alır. Ünlüden sonra gerektiğinde araya y girer. Belirli bir örneği göstermeyen nesne bu eki almayabilir ve normalde fiilin hemen önünde bulunur. Değişim geçiren katılımcı ise özne olabilir. Bu durumda nesneyi belirten eki almaz.

Elif bardağı kırdı.

Elif bir bardak kırdı.

Bardak kırıldı.

İngilizce

İngilizcede cut veya move gibi fiillerle, olaydan etkilenen katılımcı genellikle fiilden sonra nesne olarak gelir. Nesne, eylemin yöneldiği kişi veya şeydir. Nesne görevindeki zamirlerin me, him ve them gibi biçimleri vardır. Eylemi yapanın belirtilmediği bir değişim cümlesinde ise olaydan etkilenen katılımcı özne olabilir.

Mia cut the bread.

Mia ekmeği kesti.

The noise woke me.

Gürültü beni uyandırdı.

The ice melted.

Buz eridi.

Özne

konu özne
Katılımcılar, olaylar ve durumlar
Türkçe

Türkçede özne normalde hâl eki almaz. Bir eylemi yapanı, değişim geçiren bir şeyi veya betimlenen bir kişiyi belirtebilir. Fiiller ve betimleme bildiren yüklemler, özneyi gösteren kişi ekleri alabilir. Özne anlaşılıyorsa ayrı bir sözcük olarak söylenmeyebilir.

Çocuklar bahçede oynuyor.

Bu kapı zor açılıyor.

Bugün çok yorgunum.

İngilizce

İngilizcede hakkında bir şey söylenen kişi veya şey genellikle özneyle belirtilir. Sıradan bir bildirme cümlesinde özne fiilden önce gelir. Eylemi yapanı, bir durumda bulunanı veya bir eylemden etkileneni gösterebilir. Her zaman konu, yani mesajın seçilen başlangıç noktası değildir. Cümlenin ilk sözcük grubu da olmak zorunda değildir.

Ella is tired.

Ella yorgun.

My bag was found at the station.

Çantam istasyonda bulundu.

After lunch, the kitchen was quiet.

Öğle yemeğinden sonra mutfak sessizdi.

Alıcı ve yararlanan

yönelme hâli dolaylı nesne yararlanan alıcı
Katılımcılar, olaylar ve durumlar
Türkçe

Türkçede alıcı genellikle -a/-e ekiyle belirtilir. Ünlüden sonra gerektiğinde araya y girer. Aynı ek, eylemin kendisi için yapıldığı kişiyi de gösterebilir. İçin ise eylemin kimin yararına yapıldığını açıkça belirtir. İçin ile belirtilen kişinin nesneyi doğrudan alması gerekmez.

Zeynep kardeşine bir mesaj gönderdi.

Senin için çay demledim.

Annem bana yeni bir atkı ördü.

İngilizce

İngilizcede give gibi fiillerle alıcı, verilen şeyden önce gelebilir. Verilen şeyden sonra gelirse to ile belirtilebilir. Eylemin kendisi için yapıldığı kişi ise çoğu zaman for ile belirtilir. Make gibi fiillerde bu kişi yapılan şeyden önce de gelebilir. Her fiil bu iki sözcük sırasına izin vermez.

I sent Lily a photo.

Lily'ye bir fotoğraf gönderdim.

Please give the keys to Ben.

Lütfen anahtarları Ben'e ver.

We saved a seat for you.

Sana yer ayırdık.

Katılımcılar, olaylar ve durumlar
Türkçe

Türkçede hisseden, algılayan veya bilen kişiyi gösteren tek bir işaret yoktur. Sevmek ve bilmek gibi fiillerle bu kişi normalde öznedir. Başka yapılarda yönelme hâli kullanılır. Bu yapılardaki -a/-e eki, alıcıyı veya bir şeyi belli bir biçimde algılayan kişiyi gösterebilir.

Derya bu şarkıyı seviyor.

Ben bu yolu biliyorum.

Bu oda bana soğuk geliyor.

İngilizce

İngilizcede hisseden, algılayan veya bilen kişi çoğu zaman öznedir ve fiilden önce gelir. Bother veya surprise gibi fiillerle bu kişi nesne olabilir ve fiilden sonra gelebilir. Hangi yapının kullanılacağını fiil ve birlikte kullanıldığı öğeler belirler.

I like this song.

Bu şarkıyı seviyorum.

Anna knows the answer.

Anna cevabı biliyor.

The noise bothers him.

Gürültü onu rahatsız ediyor.

Araç

araç hâli araç araç tümleci
Katılımcılar, olaylar ve durumlar
Türkçe

Türkçede araç, ile veya onun bitişik yazılan biçimi -(y)la/-(y)le ile belirtilir. Bu biçimler somut araçlar, ulaşım araçları ve bilgi gönderme yolları için kullanılabilir. Aynı biçimler birinin yanında veya biriyle birlikte olmayı da anlatır. Araç ile birlikte bulunulan kişi arasındaki fark bağlamdan anlaşılır.

Kapıyı bu anahtarla aç.

İşe otobüsle gidiyorum.

Fotoğrafları e-posta ile gönderdim.

İngilizce

İngilizcede somut bir araç çoğunlukla with ile belirtilir. Ulaşım veya bilgi gönderme yolu için ise sıkça by kullanılır: by train veya by email gibi. Bunlar ön edatlardır; isimden önce gelerek onun diğer öğelerle ilişkisini gösterirler. Seçim, aracın nasıl anlatıldığına bağlıdır. Her durumda kullanılabilecek tek bir ön edat yoktur.

Mia opened the door with a key.

Mia kapıyı bir anahtarla açtı.

Please send the photos by email.

Lütfen fotoğrafları e-postayla gönder.

We got there by train.

Oraya trenle vardık.

Eylem ve olay

fiil yüklem
Katılımcılar, olaylar ve durumlar
Türkçe

Türkçede eylemler ve olaylar genellikle fiillerle anlatılır. Fiil, sıradan bir cümlede sonda bulunur. Fiildeki ekler zamanı ve kişiyi gösterir; olumsuzluk gibi anlamlar da katabilir. Aynı fiil sistemi hem isteyerek yapılan eylemleri hem de kimsenin seçmediği olayları anlatır.

Elif pencereyi açtı.

Bardak yere düştü.

Sahilde yürüyoruz.

İngilizce

İngilizcede eylem veya olay genellikle bir fiille anlatılır. Fiilin biçimi ve yardımcı fiiller, olayın zamanını ve sürüp sürmediğini gösterebilir. Kimsenin isteyerek gerçekleştirmediği olaylarda da fall, arrive veya melt gibi fiiller kullanılır.

Ben cooks dinner every evening.

Ben her akşam akşam yemeğini pişirir.

The snow is melting.

Kar eriyor.

The bus arrived late.

Otobüs geç geldi.

Durum ve varlık

yüklem yüklem görevindeki sıfat bağlayıcı fiil there is / there are tekil çoğul uyum zarf tümleci
Katılımcılar, olaylar ve durumlar
Türkçe

Türkçede var, bir şeyin bulunduğunu veya mevcut olduğunu; yok ise bulunmadığını belirtir. Şimdiki durumu sıfatla veya yer bildiren bir ifadeyle anlatırken normalde ayrı bir bağlayıcı fiil kullanılmaz. Bağlayıcı fiil, özneyi onun betimlemesine bağlayan fiildir. Birinci ve ikinci kişide bu yüklemler kişi eki alır. Geçmişteki durumlar ise idi biçimine dayanan eklerle anlatılabilir.

Mutfak çok sıcak.

Masada iki bardak var.

Evde süt yok.

İngilizce

İngilizcede bir durumu veya bir şeyin yerini anlatmak için sıkça be kullanılır. Bir şeyin var olduğunu veya bulunduğunu ilk kez belirtirken çoğunlukla there is / there are yapısı kullanılır. Bu yapı, var veya bulunuyor anlamını verir. Exist, know ve belong gibi başka fiiller de durum anlatabilir.

The kitchen is warm.

Mutfak sıcak.

My glasses are on the table.

Gözlüğüm masanın üzerinde.

There is some milk in the fridge.

Buzdolabında biraz süt var.

Kimlik belirtme ve sınıflandırma

yüklem yüklem görevindeki isim uyum sınıflandırma
Katılımcılar, olaylar ve durumlar
Türkçe

Türkçede kimlik belirtme ve sınıflandırma genellikle isimle veya isme bağlı sözcüklerle yapılır. Üçüncü kişide şimdiki durumu anlatırken ayrı bir bağlayıcı fiil, yani özneyi onu tanıtan ifadeye bağlayan fiil, normalde kullanılmaz. Birinci ve ikinci kişide kişi ekleri bulunur; öğretmenim gibi. -dır/-dir/-dur/-dür ve bunların ses değişimine uğramış biçimleri, üçüncü kişide birçok cümlede zorunlu değildir. Resmî anlatımda ve genel gerçekleri belirtirken sık kullanılır.

Ben öğretmenim.

Bu, kardeşim Emre.

Ankara Türkiye'nin başkentidir.

İngilizce

İngilizcede birinin veya bir şeyin kim ya da ne olduğunu söylemek için, özel isimden veya isimden önce be fiilinin uygun biçimi kullanılır. Bir grubun tek bir üyesini belirten isim, tek tek sayılabilen bir şeyi anlatıyorsa normalde a/an alır. A/an, hangi örnek olduğu belirtilmeyen bir üyeyi gösteren belirsiz tanımlıktır. Belirli bir kişiyi veya şeyi tanıtmak için özel isim ya da the new teacher gibi bir ifade kullanılabilir.

This is Emma.

Bu Emma.

Leo is a driver.

Leo şoför.

That building is the library.

Şu bina kütüphane.

Katılımcılar

isim öbeği isim zamir
Katılımcılar, olaylar ve durumlar
Türkçe

Türkçede katılımcılar isimlerle ve zamirlerle belirtilir. Hâl ekleri, isimlerin cümledeki görevini göstererek onları olayla ilişkilendirir. Fiildeki kişi ekleri de kimin kastedildiğini belirtir. Bu yüzden kimin anlatıldığı belliyse özne olan kişi zamiri çoğu zaman söylenmez.

Ayşe pencereyi açtı.

Seni yarın arayacağım.

Yarın geliyoruz.

İngilizce

İngilizcede katılımcılar genellikle bir isimle, özel isimle veya she gibi bir zamirle belirtilir. İsmin yanında başka sözcükler de bulunabilir. Örneğin my old bike içindeki sözcükler birlikte tek bir şeyi belirtir. Böyle bir sözcük grubuna isim öbeği denir. Katılımcı özne olduğunda, kimin kastedildiği bilinse bile İngilizcede genellikle açıkça belirtilir.

My new neighbor works at the library.

Yeni komşum kütüphanede çalışıyor.

She has a small dog.

Onun küçük bir köpeği var.

Your plan sounds good.

Planın kulağa iyi geliyor.

Zaman ve süre

zaman bildiren zarf tümleci zarf
Zaman ve yer
Türkçe

Türkçede yarın gibi zaman sözcükleri ve iki saat gibi süre ifadeleri ek almadan kullanılabilir. Saatler çoğunlukla bulunma hâli eki olan -da/-de/-ta/-te ile belirtilir. Kadar bir bitiş noktasını, beri ise bir başlangıç noktasını gösterir. Önlerindeki zaman ifadesi uygun hâl ekini alır: kadar öncesinde yönelme hâli, beri öncesinde ayrılma hâli kullanılır.

Saat üçte buluşalım.

İki saat yürüdük.

Akşama kadar buradayım.

İngilizce

İngilizcede zaman, yesterday gibi sözcüklerle veya at, on ve in içeren ifadelerle belirtilir. For süreyi gösterir. Since ise daha sonraki bir zamana, çoğu zaman şimdiye kadar devam eden bir sürenin başlangıcını gösterir. Zaman ifadeleri sıkça cümlenin başında veya sonunda bulunur.

The class starts at nine on Monday.

Ders pazartesi günü saat dokuzda başlıyor.

We waited for twenty minutes.

Yirmi dakika bekledik.

I've lived here since 2020.

2020'den beri burada yaşıyorum.

Geçmiş, şimdiki ve gelecek zaman

zaman zarf tümleci geçmiş zaman şimdiki zaman gelecek zaman
Zaman ve yer
Türkçe

Türkçede zaman fiil ekleriyle belirtilir. Geçmiş için -di ve ses değişimine uğramış biçimleri, şimdi gerçekleşen eylemler için -iyor, gelecek için -acak/-ecek yaygın olarak kullanılır. Geniş zaman da alışkanlıkları ve genel gerçekleri anlatır. Zaman ifadesi anlamı açık hâle getirirse şimdiki zaman biçimi planlanmış bir gelecek olayını da anlatabilir.

Dün pazardan sebze aldım.

Şimdi yemek pişiriyorum.

Yarın annemi arayacağım.

İngilizce

İngilizcede fiillerin şimdiki zaman ve geçmiş zaman biçimleri vardır. Düzenli fiillerde geçmiş çoğunlukla -ed ile gösterilir. Ancak birçok yaygın fiilin geçmiş biçimi farklıdır. Şimdiki zaman biçimi alışkanlıkları ve durumları anlatabilir. Be fiilinin şimdiki zaman biçimiyle bir -ing biçimi birlikte kullanıldığında, çoğunlukla şimdi sürmekte olan bir eylem anlatılır. Gelecek ise sıkça will, be going to veya bağlamın desteklediği bir şimdiki zaman biçimiyle belirtilir.

We walked home yesterday.

Dün eve yürüyerek gittik.

Lena works at a cafe.

Lena bir kafede çalışıyor.

Maya is cooking right now.

Maya şu anda yemek pişiriyor.

I will call you tonight.

Bu akşam seni arayacağım.

Our train leaves at six tomorrow.

Trenimiz yarın saat altıda kalkıyor.

Tekrar hoş geldiniz!

Devam etmek için lütfen oturum açın

Hesabınız yok mu? Kayıt olun